Διοικητικές ανωμαλίες στο Δήμου Δωρίου φέρνει ο Καλλικράτης αν πάει στο Μελιγαλά

Διοικητικές ανωμαλίες στην καθημερινότητα των πολιτών αναμένεται να επιφέρει η νέα χωροταξική κατανομή των Δήμων της Μεσσηνίας, με την εφαρμογή του σχεδίου «Καλλικράτη».

Αν ισχύσει το σχέδιο, όπως παρουσιάσθηκε από τον υπουργό Εσωτερικών, τότε περιοχές που ανήκουν γεωγραφικά στον ίδιο Δήμο θα έχουν διαφορετικά σημεία αναφοράς σχετικά με τη Δικαστική Αρχή που θα ανήκουν, την Αστυνομική και φυσικά, την Εφορία.

Για παράδειγμα, οι κάτοικοι του Δωρίου

θα ανήκουν γεωγραφικά στο Δήμο Μελιγαλά, όμως ποινικό μητρώο θα μπορούν να πάρουν από το Πρωτοδικείο Κυπαρισσίας, ενώ, αν συμβεί κάτι, αρμόδιο θα είναι το Αστυνομικό Τμήμα Κοπανακίου!
Το ίδιο θα συμβεί και με πολλές άλλες περιοχές στη Μεσσηνία. Το Χαρακοπιό με το νέο διοικητικό χάρτη θα ανήκει πια στο Δήμο Πύλου. Η Πύλος διαθέτει ΔΟΥ, αλλά οι φορολογούμενοι από το Χαρακοπιό είναι υποχρεωμένοι να συναλλάσσονται με τη ΔΟΥ Καλαμάτας (!).

Πάντως, παρά τις ανορθόδοξες αυτές καταστάσεις, θεωρείται απίθανο να υπάρξει χωροταξική ανακατανομή στα εν λόγω ζητήματα.
Στα ίδια Πρωτοδικεία

Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Δικηγορικού Συλλόγου Καλαμάτας Κώστα Μαργέλη, πράγματι θα δημιουργηθούν προβλήματα σε ορισμένες περιοχές, αφού οι δικαστικές περιφέρειες δεν αλλάζουν: «Και παλαιότερα υπήρχαν τέτοιες καταστάσεις με τον “Καποδίστρια”. Τα Δικαστήρια, όμως, δεν αλλάζουν περιφέρειες. Όπου ανήκει η κάθε περιοχή τώρα, θα συνεχίσει να ανήκει και με τον “Καλλικράτη”. Στο νέο Δήμο Οιχαλίας, για παράδειγμα, οι περισσότερες περιοχές θα αναφέρονται στο Πρωτοδικείο Καλαμάτας και οι υπόλοιπες στο Πρωτοδικείο Κυπαρισσίας. Είναι αλήθεια ότι θα υπάρξουν δυσλειτουργίες».
Και φορολογικά μπερδέματα

Ίδια προβλήματα θα δημιουργηθούν και με τις αστυνομικές υπηρεσίες, καθώς και με τις Εφορίες. Κατά τον πρόεδρο του Λογιστικού και Φοροτεχνικού Συλλόγου Μεσσηνίας Παύλο Κρανιώτη, οι ΔΟΥ δεν επηρεάζονται από τα γεωγραφικά όρια των περιοχών και έχουν ανεξάρτητη χωροταξική κατανομή.

Για παράδειγμα, η Κορώνη, όπως και το Χαρακοπιό, αν και θα ανήκουν στο Δήμο Πύλου, θα έχουν ΔΟΥ αυτή της Καλαμάτας.

Η κατανομή έχει γίνει από παλιά και δεν άλλαξε ούτε με τον «Καποδίστρια». Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του δημοτικού διαμερίσματος Πέτρας στο Δήμο Είρας Μεσσηνίας, που φορολογικά ανήκει στη ΔΟΥ Ανδρίτσαινας στην Ηλεία.

Πηγή: Θάρρος - Αναδημοσίευση από το Kopanakinews

Χαλκιά

Το Χαλκιά είναι ορεινός οικισμός του νομού Μεσσηνίας χτισμένος σε υψόμετρο 660 μέτρων, βρίσκεται στις νότιες πλαγιές του Τετραζίου όρους σε απόσταση 60 χιλιομέτρων ΒΔ της Καλαμάτας και 12,3 χιλιομέτρων από το Δώριο, στην πρώην επαρχία Τριφυλίας και συγκεκριμένα ανάμεσα στα χωριά Χρυσοχώρι και Κούβελα. Είναι ένα από τα Σουλιμοχώρια-Αρβανιτοχώρια της Τριφυλίας.

Τα σπίτια του είναι σκορπισμένα στην ομαλή πλαγιά του Κουβελαίικου Αι-Λιά που πανωθέ του ορθώνει την ιστορική κορυφή του σε υψόμετρο 1100 μέτρα.
Οι κήποι καλύπτουν το κενό μεταξύ των σπιτιών και διάφορα δέντρα σε σχήματα και σε ύψος καλύπτουν απλώνουν το πρασινωπό φύλλωμά τους και ποικίλουν τη γοητευτική όψη του χωριού.

Το Χαλκιά πήρε το όνομά του από μερικούς χαλκιάδες (σιδηρουργούς) που είχαν εγκατασταθεί κάτω και νότια από τον σημερινό οικισμό, κοντά στην εκκλησία του Αγίου Νικολάου.

Έφτιαχναν γεωργικά εργαλεία και άλλα σκεύη (χαλκώματα) και με την εγκατάστασή τους απέκτησαν περιουσία στο χωριό. Κάποια στιγμή υποχρεώθηκαν να εγκαταλείψουν τον Χαλκιά αφήνοντας πίσω τους, στο χωριό, το όνομά τους.

Με την ονομασία Χαλκιά το χωριό το πρωτοβλέπουμε στα 1876 σαν συνοικισμό του τότε Δήμου Ηλεκτρίδος (μετέπειτα Ηλέκτρας το 1882) με πρωτεύουσα το Ψάρι και λίγα χρόνια αργότερα (1892) με την κατάργηση του Δήμου να υπάγεται στον Δήμο Δωρίου.
Το 1912 (31-8-1912 Φ.Ε.Κ. 262) γίνεται κοινότητα ως το έτος 1998. Από 1-1-1999 αποτελεί Δημοτικό Διαμέρισμα του νεοσύστατου Δήμου Δωρίου (ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ), ως το έτος 2010. Από 1-1-2011 αποτελεί κοινότητα της Δημοτικής Ενότητας Δωρίου του νεοσύστατου Δήμου Οιχαλίας (ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ).

Κατά τις απογραφές η εξέλιξη του πληθυσμού του χωριού εμφανίζεται ως εξής:

Έτος 1879 κάτ. 276, 1889 κάτ. 237, 1896 κάτ. 276, 1907 κάτ. 244, 1920 κάτ. 279, 1928 κάτ. 273, 1940 κάτ. 231, 1951 κάτ. 262, 1961 κάτ. 138, 1971 κάτ. 80, 1981 κάτ. 82, 2001 κάτ. 108, 2011 κάτ. 98.

Το Χαλκιά σαν αυτόνομο χωριό δεν έχει ζωή πολλών αιώνων.

Κάπου μετά την απελευθέρωση - ίσως γύρω στο 1843 - όταν οι κάτοικοι του Λιόπεσι κατηφόρισαν για το Σίνε-Πρίμπε, εκεί που είναι το σημερινό Κούβελα, κάποιοι άλλοι - με επικεφαλή την οικογένεια Μπαμπαρούτση - κινήθηκαν στη νοτιοδυτική πλευρά του βουνού που είχαν τα χειμαδιά και τις περιουσίες τους.
Αργότερα χτίστηκε το χωριό στη σημερινή του θέση και το πρώτο σπίτι κατά την παράδοση ήταν από τον Λιάκο-Θανάση Μπαμπαρούτση.

Όλα τα σπίτια του χωριού είναι πετρόχτιστα, παλαιά και αναπαλαιωμένα.

Η παραδοσιακή κατοικία είναι χτισμένη αποκλειστικά από πέτρα, που βρίσκεται άφθονη στην περιοχή του χωριού. Η πέτρα είναι λαξεμένη με μεγάλη επιμέλεια, για την κατασκευή των ακρογωνιαίων λίθων καθώς και για τα πλαίσια στα παράθυρα και τις πόρτες.

Για τα Σουλιμοχώρια, η παραδοσιακή κατοικία αποτελεί το ανωκάτωγο σπίτι με αυστηρά ορθογωνική κάτοψη, χαμηλωμένο κατώι, υπερυψωμένο όροφο, το ανώγι, τρίκλινη στέγη και το μεγαλύτερό του άξονα προσανατολισμένο αυστηρά Ανατολή-Δύση.

Το κέντρο του χωριού το στολίζει καλλιμάρμαρο ηρώο που στη βάση του υπάρχει εντοιχισμένη πλάκα με την «ντρίλια» του Γιαννάκη Μέλιου, του κλεφτοκαπετάνιου από το Λιόπεσι, ο οποίος δολοφονήθηκε σ’ένα καφενείο στην Πύλο το 1821, από τον παπα-Αναστάση Δημητρόπουλο από το Χαλαζόνι Τριφυλίας.

Στη θέση του Άι-Λιά ο αείμνηστος λάτρης της ιστορικής έρευνας για την περιοχή της Τριφυλίας και εργάτης του πνεύματος Παναγιώτης Λαμπρόπουλος, συμβολαιογράφος στο επάγγελμα, στο βιβλίο του «Επιστροφή στις ρίζες» τοποθετεί - με δικά του στοιχεία - το κάστρο της Είρας των αρχαίων Μεσσηνίων και στη θέση της Παναγίας στο Καμάρι τον ναό της Μελαίνιας Δήμητρας.

Η εφορία αρχαιοτήτων της Ολυμπίας σε ανασκαφές κατά την περίοδο 1995-1996, ερεύνησε τρεις μικρών διαστάσεων θολωτούς τάφους (διάμετρος θόλου 4-4,1 μ), οι οποίοι απέδωσαν αρκετά ευρήματα της υστεροελλαδικής εποχής. Οι ανασκαφές δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί, η δε εγκατάλειψη του αρχαιολογικού αυτού χώρου γεννά κινδύνους.

Το κάστρο της Είρας είναι φρούριο όπου αμύνθηκε ο Αριστομένης κατά των Σπαρτιατών επί έντεκα (11) χρόνια. Η ακριβή τοποθεσία που βρισκόταν δεν έχει εξακριβωθεί μέχρι σήμερα.

Οι κάτοικοι του χωριού, με περισσή ευλάβεια, διατηρούν τα πατρογονικά όμορφα ήθη και έθιμα και τις παραδόσεις.

Γνώρισμα παλιό του χωριού είναι η φιλοξενία, η λεβεντιά και η χάρη, το τραγούδι και ο χορός, τα οποία διατηρούνται αναλλοίωτα από τους σημερινούς κατοίκους.

Ευγενικοί και διακριτικοί, ξεχωρίζουν για την προσήλωση και αγάπη στον τόπο που γεννήθηκαν όπου κι αν βρεθούν.

Ποτέ τους δεν ξεχνούν το χωριό τους, τη γενέτειρά τους. Περίσσια αγάπη και νοσταλγία τρέφουν για τούτο, για το ταπεινό χωριάτικο σπιτικό τους, και το ζωντανό πορτρέτο των γονιών τους.

Οι κάτοικοι του Χαλκιά είχαν μεγάλες κοινωνικές σχέσεις με τους κατοίκους του Σουλιμά. Ιδιαίτερα με τις συναντήσεις τους στα κτήματά των που γειτνίαζαν στη θέση Δριμύ και στην από κοινού εορτή της Παναγίας στο Καμάρι.

Κάθε χρόνο την 1η Σεπτεμβρίου εξακολουθεί και σήμερα να γίνεται Λειτουργία με τη συμμετοχή των ιερέων των χωριών και μετά μεγάλο γλέντι, με συνδιοργάνωση των Συλλόγων Άνω Δωριτών και Χαλκαίων που αρχίζει στο Καμάρι και τελειώνει στο Χαλκιά.

Σημ: Οι πληροφορίες είναι από το Λεωνίδα Γ. Θεοχάρη, το βιβλίο «Επιστροφή στις ρίζες μας» του Παν/τη Λαμπρόπουλου και το βιβλίο «Κούβελα - Ιστορικά» του Σωτηρίου Παπαδόπουλου.

Καλό ταξίδι Ρούλα

Σήμερα 5 Μαΐου γιορτή της Αγίας Ειρήνης, έφυγε από κοντά μας ο πιο ενάρετος άνθρωπος του χωριού μας, η Ρούλα σύζ. Κώστα Βασ. Πάλλα.

Το χωριό μας βυθίστηκε σε βαρύ πένθος.

Καλό ταξίδι αγαπημένη μας Ρούλα.

Θερμά συλληπητήρια αγαπητέ μας Κώστα, Βασίλη, Δημήτρη, Παναγιώτη.

Ο αποχαιρετισμός θα γίνει αύριο στις 11.30 π.μ στον Ιερό Ναό της Αγίας Τριάδας στο χωριό μας.

Δημοτικό τραγούδι - Τραγούδια για το Σουλιμά

Το δημοτικό τραγούδι γεννήθηκε από την ανάγκη να εκφράσει ο άνθρωπος του λαού τα συναισθήματά του, τη χαρά ή τη λύπη του, τον πόνο ή τον ενθουσιασμό του, έτσι ο λαός είδε το δημοτικό τραγούδι σαν μια ανάγκη ζωής, σαν σύντροφο αχώριστο στη χαρά και στη λύπη. Οι δημιουργοί του είναι απλοί άνθρωποι του λαού, αγράμματοι ίσως, με αυξημένη όμως καλλιτεχνική ευαισθησία και εκφραστική ικανότητα. Τα δημιουργήματά τους κυκλοφορούν ανώνυμα από στόμα σε στόμα και γίνονται αυτόματα μέρος της προφορικής παράδοσης.

Τα δημοτικά τραγούδια εκφράζουν και το χαρακτήρα των κατοίκων της κάθε περιοχής. Διακρίνονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες: του τραπεζιού ή της τάβλας, που τα τραγουδούν καθιστοί και του χορού που τα χορεύουν. Τα τραγούδια που δεν χορεύονται τα λένε κατά τη διάρκεια του φαγητού ή προς το τέλος του. Στα γλέντια τα τραγούδια του τραπεζιού προηγούνται των τραγουδιών του χορού και είναι ένα είδος προθέρμανσης.

Πολλά είναι τα τραγούδια που αναφέρονται και στο Σουλιμά και τραγουδιούνται μέχρι σήμερα και ελπίζουμε για πάντα. Θα αναφέρω μόνο μερικά από αυτά:

ΣΟΥΛΙΜΙΩΤΙΣΣΑ:

Δε φταίνε τα, δε φταίνε τα γλυκά κρασιά, ορέ δε φταίν’ τα παλικά-παλικάρια Σουλιμιώτισσα, Σουλί-Σουλιμιώτισσα για σένα βαριαρρώστησα.

Τα φταίνε οι Σου-τα φταίνε οι Σουλιμιώτισσες, άιντε που βάζουν το φτιασί-το φτιασίδι Σουλιμιώτισσα.

Σουλιμιώτισσα με λένε κι αν σ’ αρέσω γύρεψέ με.

Το βάζουν νιές, το βάζουν νιές, το βάζουν γριές, άιντε το βάζουν παντρεμέ, παντρεμένες Σουλιμιώτισσα.

Σουλιμιώτισσα για σένα, άφησα τη μάννα που με γέννα.

Το βάζει και το βάζει και μια παπαδιά, άιντε για να αγαπήσει διά-βρε διάκο Σουλιμιώτισσα, Σουλιμιώτισσα κυρά μου, συ μου πήρες τα μυαλά μου.

ΘΕΛΕΤΕ Ν’ ΑΚΟΥΣΕΤΕ ΒΙΟΛΙΑ;

Θέλετε ν’ ακούσετε βιολιά, να μάθετε τραγούδια;

Περάστε από το Σουλιμά που ‘χουνε πανηγύρι, εκεί θα ακούσετε βιολιά, θα μάθετε τραγούδια. Χορεύουν νιες, χορεύουν γριές, χορεύουν δυο νυφάδες, χορεύει η παπα-Ντώναινα μαζί με το Γυφτούρα και ο γέρο-Τάσης πάει μπροστά κι όπου πατάν σκουπίζει.

ΒΟΥΝΑ ΤΟΥ ΣΟΥΛΙΜΑ

Εσείς βουνά του Σουλιμά, Μάλιζα και Βουρντάτσι, γιατί δεν καμαρώνετε και είστε λυπημένα, βαριά βαλαντωμένα;

Οι Ντρέδες μας εφύγανε στην Καλαμάτα πάνε.

Από βραδύς ξεκίνησαν με τ’ άρματα ζωσμένοι φουστανελοφορεμένοι και μες στα άσπρα ντυμένοι.

Μπροστά πηγαίνει ο αρχηγός πίσω τα παλικάρια πάνε να πολεμήσουν κι ελεύθεροι να ζήσουν.

ΠΟΥΛΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΟΥΛΙΜΑ

Εσείς πουλιά απ’ του Σουλιμά, άιντε ορέ αετοί του Άι-Δημήτρη, ανοίξτε τις φτερούγες σας, ορέ φτερούγες σας, ανοίξτε τις φτερούγες σας, άιντε ορέ να πάτε τα χαμπέρια.

Οι στρατηγοί, ορέ, μας φύγανε, ορέ, μας φύγανε, οι στρατηγοί μας φύγανε, άιντε, ορέ, φύγαν από τα λημέρια.

Αγάντα, όλοι μας παιδιά, όλοι μας, ορέ παιδιά.

Γεια σας και χαρά σας λεβέντες σταυραετοί που πάτε τα χαμπέρια να ‘ρθούνε οι στρατηγοί.

ΤΡΙΑ ΠΟΥΛΑΚΙΑ ΚΑΘΟΝΤΑΙ

Τρία μωρέ, τρία πουλάκια κάθονται μες στου Σουλιμά τη ράχη, ζήτω του Παπατσωράκη.

Το ένα, μωρέ, το ‘να κοιτάει του Σουλιμά, αχ και τ’ άλλο κατά του Λάπι, ζήτω του Παπατσωράκη.

Το τρί- μωρέ, το τρίτο το μικρότερο κατά την Κυπαρισσία, που ήτανε τα δημαρχεία.

Βάλτε τελά- βάλτε τελάλη, ρε παιδιά, αχ να μαζευτούν τα παλικάρια, Ντρέδες όλοι τους λιοντάρια.

ΤΡΕΙΣ ΠΕΡΔΙΚΟΥΛΕΣ ΚΑΘΟΝΤΑΙ

Τρεις περδικούλες κάθονται στη ράχη στο Βουρντάτσι.

Η μια κοιτάει του Σουλιμά κι άλλη τα Πλατάνια, η τρίτη η μικρότερη μοιρολογάει και λέει: «Δεν στο ‘πα ‘γω, Χαλίλη μου, δεν στο ‘πα ‘γω Αγά μου, στη Μακριά-Λάκα να μην πας γιατί είναι Σουλιμαίοι.

Ρίχνουνε σε σκοτώνουνε, Χαλίλη μου οι Ντρέδες.

Αυτοί Τούρκους δεν προσκυνάν, Βεζύρηδες και Αγάδες, γιατί Αγά ‘χουν το σπαθί, Βεζύρη το τουφέκι.

Ξέρουν να ζουν ελεύθεροι με λεβεντιά και χάρη».

ΣΤΟ ΣΟΥΛΙΜΑ ΟΙ ΕΜΟΡΦΕΣ

Στο Σουλιμά οι έμορφες, στο Ψάρι οι μαυρομάτες και στον καημένο Αετό, κοντούλες και γεμάτες.

Τα παλικάρια τα καλά, ωχ γρήγορα γερνάνε, μα δε γερνάνε από δουλειά, ούτ’ από γερατεία, γερνάνε από τις έμορφες κι από τις μαυρομάτες που κάθονται αντίπερα, ψηλά στα μπαλκονάκια, ψηλά στα μπαλκονάκια και στα παραθυράκια.

ΣΤΟΥ ΣΟΥΛΙΜΑ ΣΥΝΑΧΘΗΚΑΝ

Ήταν ημέρα Σάββατο 23 του Μάρτη που οι Ντρέδες ξεσηκώθηκαν και κάμανε γιουρούσι.

Στο Σουλιμά συνάχθηκαν όλοι οι καπεταναίοι, στον Άι-Δημήτρη πήγανε κι ανάψαν το κερί τους και το σταυρό τους έκαμαν κι όλοι τους μεταλάβαν.

Το μπαϊράκι άρπαξε ο γέρο Παπατσώρης και πρώτος εξεκίνησε στην Αρκαδιά να πάνε.

Στο Κεφαλάρι αντάμωσαν κι άλλους καπεταναίους.

Στη Καλαμάτα πήγανε που ήταν και τ’ άλλο ασκέρι, ήταν ο γέρος του Μοριά και οι Μαυρομιχαλαίοι.

Πηγή: Από το βιβλίο «ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΟΡΕΙΝΗΣ ΤΡΙΦΥΛΙΑΣ» του Λεωνίδα Γ. Θεοχάρη.

Δημοτικό Συμβούλιο Δωρίου - Διεκδικούν Δήμο Ορεινής Τριφυλίας

Το Δημοτικό Συμβούλιο Δωρίου αποφάσισε χθες το απόγευμα ομόφωνα να διεκδικήσει τη δημιουργία Δήμου Ορεινής Τριφυλίας με συνένωση των Δήμων Δωρίου, Αετού, Είρας, Αυλώνα και Ανδανίας. Αν δεν γίνει δεκτή αυτή η πρόταση, το Σώμα αποφάσισε κατά πλειοψηφία να ενταχθεί ο Δήμος Δωρίου στο Δήμο Τριφυλίας με έδρα την Κυπαρισσία.
“Δεν δεχόμαστε σε καμία περίπτωση την ένταξή μας στο Δήμο Οιχαλίας”, αναφέρεται στην απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Δωρίου. Πάντως οι δημοτικοί σύμβουλοι της μειοψηφίας Αριστείδης Φωτόπουλος και Δημήτρης Μπινίσκος καταψήφισαν την εναλλακτική πρόταση για ένταξη στο Δήμο Τριφυλίας, καθώς αντ' αυτού προτιμούν ένταξη στο νέο Δήμο Οιχαλίας.

Πηγή: Ελευθερία

Σουλιμαίικο γλέντι (25-7-1993)

Καλλικράτης - Ο Δήμος Δωρίου στο νέο Δήμο Οιχαλίας με έδρα τον Μελιγαλά

Βγήκε στην δημοσιότητα το σχέδιο Καλλικράτης. Η Μεσσηνία θα έχει 6 Δήμους οι οποίοι θα είναι σύμφωνα με την πρόταση Ραγκούση οι εξής:

1. Δήμος Καλαμάτας με έδρα την Καλαμάτα αποτελούμενος από τους δήμους α. Άριος β.Θουρίας και γ. Καλαμάτας, οι οποίοι καταργούνται.

2. Δήμος Μεσσήνης με έδρα τη Μεσσήνη αποτελούμενος από τους δήμους α. Αιπείας β.Ανδρούσας γ. Αριστομένους δ. Βουφράδων ε. Ιθώμης στ. Μεσσήνης ζ. Πεταλιδίου και την κοινότητα Τρικόρφου, οι οποίοι καταργούνται.

3. Δήμος Πύλου–Νέστορος με έδρα τη Πύλο αποτελούμενος από τους δήμους α. Κορώνης β. Μεθώνης γ. Παπαφλέσσα δ. Πύλου ε. Νέστορος και στ. Χιλιοχωρίων, οι οποίοικαταργούνται.

4. Δήμος Τριφυλίας με έδρα την Κυπαρισσία αποτελούμενος από τους δήμους α. Αετού β. Αυλώνος γ. Γαργαλιάνων δ. Κυπαρισσίας ε. Φιλιατρών και την κοινότητα Τριπύλας, οι οποίοι καταργούνται.

5. Δήμος Οιχαλίας με έδρα τον Μελιγαλά αποτελούμενος από τους δήμους α. Ανδανίας β. Αρφαρών γ. Δωρίου δ. Είρας ε. Μελιγαλά και στ. Οιχαλίας, οι οποίοι καταργούνται.

6. Δήμος Μεσσηνιακής Μάνης με έδρα την Καρδαμύλη αποτελούμενος από τους δήμους α. Αβίας και β. Λεύκτρου, οι οποίοι καταργούνται.

Ο δήμος Μεσσηνιακής Μάνης χαρακτηρίζεται ως ορεινός.

Χρυσοχώρι (Βλάκα)

Σε μια ειδυλλιακή τοποθεσία, στους πρόποδες του βουνού «Μακελειό» και σε απόσταση 7 χιλιομέτρων από το Δώριο, είναι χτισμένο το χωριό Χρυσοχώρι Τριφυλίας.

Κατά την παράδοση το παλιό χωριό ήταν χτισμένο στη θέση Λάκα-Σπαή, αλλά οι κατολισθήσεις υποχρέωσαν τους παλαιούς κατοίκους του να κατηφορίσουν και να χτίσουν το χωριό στη σημερινή τοποθεσία.

Το Χρυσοχώρι το βρίσκεις αν φύγεις από το Δώριο, περάσεις από τον Άι Γιώργη, στρίψεις μετά από 1,3 χιλιόμετρα περίπου αριστερά και προχωρήσεις ακόμη 2,5 χιλιόμετρα περίπου. Εναλλακτική διαδρομή όμως υπάρχει και από το Ψάρι.

Το Χρυσοχώρι είναι ένα από τα Αρβανιτοχώρια της Τριφυλίας που χτίστηκε γύρω στα 1350-1430 από Αλβανόφωνους Χριστιανούς της Ηπείρου.

Είναι ένα μικρό χωριό πνιγμένο στο πράσινο των γύρω ελαιώνων. Ένας μικρός χείμαρρος ο Πλέσιος που το διασχίζει, το χωρίζει σε δύο μαχαλάδες. Τους δύο μαχαλάδες ενώνει ένα παλαιό γεφύρι.

Τα σπίτια του είναι χτισμένα με ασπρόπετρες σαν μάρμαρο και σκεπασμένα με κεραμοσκεπή. Η άριστη κατάσταση στην οποία βρίσκονται, παρά την ηλικία τους, δείχνει ότι αυτοί που ασχολήθηκαν με την κατασκευή τους γνώριζαν πολύ καλά την τέχνη.

Το παλιό όνομά του ήταν «Βλάκα». Δεν είχε όμως καμία σχέση με την ομώνυμη ελληνική λέξη. Η ονομασία Βλάκα προέρχεται από την Αρβανίτικη λέξη «Βλιάκε» που σημαίνει υγρασία της γης.

Ο Γερμανός γλωσσολόγος Max Vasmer στο βιβλίο του «Οι Σλάβοι στην Ελλάδα» αναφέρει το χωριό και θεωρεί την προέλευσή του Σλάβικη. Ο ιστορικός Κ. Σάθας (Μνημεία Ελληνικής ιστορίας) αναφέρει ότι το χωριό Βλάκα Τριφυλίας είναι μεταξύ εκείνων που διατήρησαν το όνομα των ιδιοκτητών του.

Με το Β. Διάταγμα της 19ης Ιανουαρίου 1907 (Φ.Ε.Κ. 16) μετονομάστηκε σε Χρυσοχώριον και συστήθηκε σε κοινότητα με Διάταγμα της 31-8-1912. Το έτος 1998 αποτέλεσε Δημοτικό Διαμέρισμα του νεοσύστατου Δήμου Δωρίου ως 31-12-2010 (ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ). Από 1-1-2011 αποτελεί κοινότητα της Δημοτικής Ενότητας Δωρίου του νεοσύστατου Δήμου Οιχαλίας (ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ).

Στις διάφορες απογραφές εμφανίζει τον εξής αριθμό κατοίκων: Έτος 1689 κάτ. 50, 1700 κάτ. 93, 1830 κάτ. 390, 1889 κάτ. 367, 1896 κάτ. 375, 1907 κάτ. 428, 1920 κάτ. 472, 1928 κάτ. 497, 1940 κάτ. 506, 1951 κάτ.588, 1961 κάτ. 358, 1971 κάτ. 257, 1981 κάτ. 203, 2001 κάτ. 302, 2011 κάτ. 251.

Ανάμεσα σε παλιά αρχοντικά και κήπους στολισμένους με λουλούδια περνάει ο κεντρικός δρόμος που ανεβαίνει στα χωριά Χαλκιά, Κούβελα και καταλήγει ως τις όχθες του ποταμού Νέδα.

Ο δρόμος από το Χρυσοχώρι μέχρι το Κούβελα φτιάχτηκε με άσφαλτο με πρωτοβουλία του Αρχηγού Γ.Ε.Ε.Θ.Α. στρατηγού Ιωάννη Ντάβου, από τη Μ.Ο.Μ.Α. το έτος 1977.

Η περιοχή του Χρυσοχωρίου είναι εύφορη, σκεπασμένη με ελιές, αμπέλια, ήρεμο τοπίο με κατάφυτες πλαγιές, ράχες, λόφους με κάθε λογής οπωροφόρα δέντρα που έτσι το χωριό γίνεται πιο όμορφο.
Είναι παραγωγικό μέρος, είχε δε δύο ελαιοπιεστήρια σύγχρονα, εκ των οποίων έχει μείνει το ένα, όχι μόνο για την εξυπηρέτηση των κατοίκων του αλλά και των άλλων γειτονικών χωριών.

Οι ασχολίες των κατοίκων είναι σχεδόν αποκλειστικά αγροτικές και κτηνοτροφικές, όπως στα περισσότερα χωριά.

Η προσφορά του χωριού στους εθνικούς αγώνες υπήρξε αξιόλογη και οι Χρυσοχωραίοι έπραξαν το καθήκον και το χρέος τους προς την πατρίδα. Κατά την επανάσταση του 1821 πολλοί από τους κατοίκους του αγωνίστηκαν για την ελευθερία της πατρίδας.

Ο Αναγνώστης Τσοχαντάρης, ο οποίος έφτασε στο βαθμό του Υποχιλίαρχου, στις 24 Μαρτίου του 1821 έφερε από τον Κολοκοτρώνη επιστολή στους Ντρέδες στο Κεφαλάρι του Σουλιμά (σημερινό Άι Γιώργη), που τους προέτρεπε να σκοτώσουν τους Τούρκους της Αρκαδιάς (Κυπαρισσίας) και να του απαντήσουν για το αποτέλεσμα.

Ο Αναγνώστης Καλατζάκος, ο οποίος ήταν και ο πρώτος Δήμαρχος Δωρίου, το 1836 έφτασε στο βαθμό του Υποχιλίαρχου.

Το χωριό υδρεύεται από την πηγή της Καρασιάφκας, την πηγή της Παναγίας και από την πηγή στο Πολυγένι.

Oι κάτοικοι του χωριού είναι απλοί, εργατικοί, τίμιοι, φιλόξενοι και τηρούν τις παραδόσεις και τα ήθη και έθιμα του τόπου μας.

Σημ: Οι πληροφορίες είναι από το Λεωνίδα Γ. Θεοχάρη και το βιβλίο του Σωτηρίου Αρ. Παπαδόπουλου «ΚΟΥΒΕΛΑ – Ιστορικά».

Αμφιθέα (Κλέσουρα)

Το Κλέσουρα ή Αμφιθέα όπως λέγεται σήμερα, είναι χτισμένο στους πρόποδες του βουνού «Αι Λιας» σε υψόμετρο 476 μέτρων, απέναντι από τη δυτική πλευρά του βουνού «Κριοντέρι» και βλέπει την πεδιάδα της Κοπρινίτσας και του Δωρίου.

Η θέση δικαιώνει την ονομασία του χωριού, γιατί είναι η μοναδική διάβαση ανάμεσα στο πέρασμα των δύο βουνών που κλείνει τον ορεινό όγκο για τις περιοχές του Γκλιάτα και της Άνω Μεσσηνίας.

Το Κλέσουρα έχει ωραία θέα, ήπιο κλίμα και απέχει 2,9 χλμ. από το Δώριο. Έχει πολλά νερά και εύφορα χωράφια, περιβόλια, ελιές και αμπέλια.

Ανατολικά, επιβλητικό το βουνό του Αι Λια ντυμένο στο πράσινο από θάμνους και σφελάχτρια (2η φωτ. ο Αι Λιας).
Η πρώτη του ονομασία ήταν «Κλεισωρία» δηλ. Κλεισούρα που σημαίνει στενή δίοδος ανάμεσα στα βουνά, οχυρή τοποθεσία.
Το Κλέσουρα έχει μεγάλη ιστορία όπως και τα άλλα Σουλιμοχώρια. Πρέπει να χτίστηκε στα τέλη του 14ου αιώνα με αρχές 15ου αιώνα με την εγκατάσταση εποίκων Αρβανιτών, των ονομαστών Ντρέδων. Φαίνεται όμως πως χτίστηκε μετά το Σουλιμά, πριν όμως από τα άλλα Σουλιμοχώρια.
Στις διάφορες απογραφές εμφανίζει τον εξής αριθμό κατοίκων: 
Έτος 1689 κάτ. 130, έτος 1700 κάτ. 73, έτος 1879 κάτ. 426, έτος 1889 κάτ. 484, έτος 1896 κάτ. 512, έτος 1907 κάτ. 517, έτος 1920 κάτ. 487, έτος 1928 κάτ. 539, έτος 1940 κάτ. 564, έτος 1951 κάτ. 497, έτος 1961 κάτ. 363. Άνω κ΄ Κάτω Αμφιθέα: έτος 1971 κάτ. 218, έτος 1981 κάτ. 129, έτος 1991 κάτ. 109, έτος 2001 κάτ. 112, έτος 2011 κάτ. 7 κ΄ Κάτω Αμφιθέα 64 κάτ.
Προτού ακόμα εγκατασταθούν στο Κλέσουρα οι Αλβανόφωνοι πληθυσμοί πρέπει οπωσδήποτε να υπήρχαν παλαιότεροι βυζαντινοί οικισμοί στην περιοχή του χωριού και το γεγονός αυτό μαρτυρείται από την ύπαρξη πολλών μεσαιωνικών ερειπίων.

Έτσι στη «Μούσγα Βόγλια» βρέθηκαν ερείπια βυζαντινού οικισμού και υπόγειο σύστημα μεταφοράς νερού από την ομώνυμη βρύση και δεξαμενή στον οικισμό.

Στη θέση αυτή έχουν βρεθεί κατά καιρούς βυζαντινά νομίσματα από τους ιδιοκτήτες των εκεί γύρω χωραφιών. Άφθονα επίσης μεσαιωνικά ερείπια βρίσκονται στο «Λουτρό» και στην «Κεραμίδεζα».
Η εγκατάσταση στη σημερινή του θέση κατά την παράδοση έγινε λίγα χρόνια προ της επανάστασης του 1821. Η αρχική του θέση πρέπει να ήταν το «Λουτρό».

Για την περίοδο της Τουρκοκρατίας δεν υπάρχουν γραφτές ιστορικές μαρτυρίες για το χωριό.

Μαζί με τα άλλα Σουλιμοχώρια αποτελούν διοικητικά το τέταρτο (κόλι) τμήμα της επαρχίας Αρκαδιάς.
Το 1965 ο σεισμός συντάραξε την Τριφυλία και προξένησε μεγάλες καταστροφές στο Κλέσουρα. Έτσι το 1973 οι περισσότεροι κάτοικοι του χωριού κατέβηκαν 1700 μέτρα περίπου πιο κάτω και κοντά στο Δώριο στον κάμπο έχτισαν τα νέα σπίτια τους.

Σιγά - σιγά κατέβηκαν και άλλοι, των οποίων το κράτος έχτισε προκατασκευασμένα σπίτια, ενώ άλλοι έφυγαν για την Αθήνα.Έτσι δημιουργήθηκε ο νέος οικισμός, η Κάτω Αμφιθέα, που βρίσκεται ένα περίπου χιλιόμετρο από το Δώριο.

Σήμερα δεν υπάρχει πλέον ζωή στο χωριό διότι το εγκατέλειψαν όλοι. Ακόμα όμως στέκουν όρθια τα σπίτια τους, όπως και η εκκλησία του Αγίου Βασιλείου (4η φωτ.).

Τα περισσότερα είναι φτιαγμένα με τον παραδοσιακό τρόπο αρχιτεκτονικής και τα λιγότερα είναι χτισμένα πίσω από το 1700. Αρχοντικά χτισμένα με πολύ μεράκι από πελεκητές πέτρες, ανώγεια με θολογύριστες σκάλες, ψηλές πέτρινες αυλόμαντρες με καμπυλόγραμμες εξώπορτες, αλλά χορταριασμένες αυλές στέκουν ακόμα όρθια και σιωπούν. Θυμούνται τις χαμένες φωνές και τους πεθαμένους χορούς και τραγούδια.
Διασχίζοντας τα έρημα σοκάκια του χωριού, σφίγγεται η καρδιά από πόνο για την ερημιά και την εγκατάλειψη, αλλά δε χορταίνεις να απολαμβάνεις την ομορφιά της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής του οικισμού στον αμφιθεατρικό χώρο του.
Οι κάτοικοι του Κλέσουρα ήταν πολύ φιλόξενοι, φιλότιμοι, περιποιητικοί και γλυκόλογοι. Ήταν σωστοί γλετζέδες. Όλα τα τραγούδια, ήταν ψυχικές εκδηλώσεις του κάθε τραγουδιστή. Τη Λαμπρή, στην αγάπη, χόρευαν όλοι Μπρεσίλια που είναι χορός άγνωστος στα άλλα Αρβανιτοχώρια.

Ο χορός αυτός είναι πατροπαράδοτος, Ηπειρώτικου ρυθμού, που μαρτυρεί την καταγωγή των κατοίκων που το χόρευαν. Είναι χορός πρωτότυπος, δύσκολος και αντοχής και ονομάστηκε Μπρεσίλια από το μπρες (ζουνάρι) που πιανόντουσαν οι χορευτές.
Το Κλέσουρα κατά την επανάσταση του 1821 έδωσε λαμπρά παλικάρια και άξιους πολεμιστές, όπως το Δήμο Τότση (διετέλεσε Δήμαρχος Δωρίου), Γιώργο Μεγάλη κ.ά. Αλλά και στους μετέπειτα πολέμους αυτό το χωριό είχε πολλά θύματα.
Με το Β.Δ. της 11-11-1959 (Φ.Ε.Κ. 16/1960) μετονομάστηκε σε Αμφιθέα. Διοικητικά υπάγεται στην Τοπική Κοινότητα Δωρίου.

Πηγές: α) Λεωνίδας Γ. Θεοχάρης, β) τα στοιχεία των απογραφών είναι από τον  Χρήστο Α. Τάκη «Η ιστορία της περιοχής μας».

Ευχαριστώ τον Βασίλη Δαλιάνη, κάτοικο του παλιού και τώρα νέου Κλέσουρα (Αμφιθέα), για τη διάθεση των φωτογραφιών. Το βίντεο παρουσίαση είναι επιμέλεια του anodorio.blogspot.gr

Ψάρι

Το Ψάρι είναι ένα από τα περίφημα Σουλιμοχώρια ή Αρβανιτοχώρια της ορεινής Τριφυλίας που πρωτοκατοικήθηκαν από τους περίφημους Ντρέδες, απογόνους των πανάρχαιων Ιλλυριών Ελλήνων της Ηπείρου. Είναι χτισμένο σε υψόμετρο 220 μ. με ωραία θέα και ήπιο κλίμα και απέχει 5 περίπου χιλιόμετρα από το Δώριο. Η αρχική του θέση ήταν στο "Άνω Ψάρι", που στη συνέχεια εγκαταλείφθηκε και οι κάτοικοί του κατέβηκαν 4 χιλιόμετρα πιο κάτω στα πεδινά και δημιούργησαν το ''Κάτω Ψάρι".

Κατά τον ιστορικό Κ. Σάθα (Μνημεία Ελληνικής ιστορίας) το χωριό Ψάρι, είναι από εκείνα τα οποία φέρουν το όνομα του Έλληνα ιδιοκτήτη τους.

Ο δρόμος, ίσιος, διασχίζει το χωριό. Δεξιά και αριστερά τα όμορφα δίπατα πέτρινα σπίτια με κήπους και λουλούδια. Στο πάνω μέρος η πλατεία του χωριού. Γύρω τα μαγαζιά, δύο καφενεία, δύο παντοπωλεία και ένα κρεοπωλείο - ταβέρνα. Στο δυτικό μέρος της πλατείας το ηρώο των πεσόντων, μεγαλόπρεπο και επιβλητικό.
Στη μαρμάρινη πλάκα η γυναίκα και μπροστά της αρχαίοι πολεμιστές, αγωνιστές του ’21 και του ’40. Στο κάτω μέρος η επιγραφή που λέει: «το ακατάβλητον Ελληνικόν μαχητικόν πνεύμα ανά την διαδρομή της ενδόξου ιστορίας της Ελλάδας».
Στα δεξιά η προτομή του οπλαρχηγού, αγωνιστή στρατηγού και αγνού πατριώτη Γιαννάκη Γκρίτζαλη που μαζί με τον πεθερό του Μητροπέτροβα, τον Αναστάσιο Τζαμαλή και άλλους ηγήθηκε στη Μεσσηνιακή επανάσταση.
Στην κεντρική πλατεία του χωριού είναι η εκκλησία της Αγίας Τριάδας (2η φωτ.) με τον πέτρινο καμπαναριό της. Άλλες εκκλησίες είναι: η Αγία Σωτήρα στο Κάτω μέρη, η Παναγία, ο Άγιος Νικόλαος στο Κολιότσι, ο Άγιος Νικόλαος Πετζιού, ο Άγιος Αθανάσιος, η Αγία Θεοδώρα που είναι και το νεκροταφείο του χωριού, ο Άγιος Ηλίας και η καινούργια εκκλησία στο Μετσίκι της Αγίας Άννας.
Το Κολιότσι (Άγιος Νικόλαος) είναι μικρός συνοικισμός του Ψαρίου. Είχε 30 οικογένειες. Από εκεί καταγόταν ο πρωθυπουργός της στρατιωτικής κυβέρνησης Αδαμάντιος Ανδρουτσόπουλος, ο οποίος πέθανε το 2000. Στο Κολιότσι, πριν από το 1940, λειτουργούσε μονοθέσιο Δημοτικό σχολείο με 60 - 70 μαθητές. Το σύνολο των μαθητών κατά το 1940 με 1942 έφταναν τους 400, ίσως και περισσότερους.
Από το Ψάρι καταγόταν και ο επί σειρά ετών πρώην βουλευτής και υπουργός του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Γιάννης Χαραλαμπόπουλος.
Οι Ψαραίοι βέβαια δεν ήταν πρώτοι μόνο στον πόλεμο. Μεγάλη σημασία έδιναν και στα γράμματα. Στο Ψάρι λειτούργησε ένα από τα πρώτα δημόσια σχολεία στην ελεύθερη Ελλάδα. Στο Ψάρι με το από 31 Ιουλίου 1892 Βασιλικό Δ/γμα συστάθηκε σχολείο θηλέων για τα χωριά Ψάρι, Κλέσουρα και Χρυσοχώρι του Δήμου Ηλέκτρας (Φ.Ε.Κ. αριθ. φύλλου 263, 4 Αυγούστου 1892). Επίσης λειτούργησε και Ελληνικό Σχολείο (Σχολαρχείο) για αρκετά χρόνια.
Στη συνέχεια, στις απογραφές του Ελληνικού κράτους έχουμε: 1844 κατ. 840, 1861 κατ. 855, 1876 κατ. 1443, 1879 κατ. 1223, 1889 κατ. 1280, 1896 κατ. 1443, 1907 κατ. 1706, 1920 κατ. 1712, 1928 κατ. 1882, 1940 κατ. 1825 (Ψάρι 1541, Άνω Ψάρι 73, Κάτω Μέρη 104, Άγιος Νικόλαος 107), 1951 κατ. 1459 (Ψάρι 1297, Κάτω Μέρη 103, Άγιος Νικόλαος 59), 1961 κατ. 994 (Ψάρι 881, Κάτω Μέρη 82, Άγιος Νικόλαος 31), 1971 κατ. 683 (Ψάρι 622, Κάτω Μέρη 37, Άγιος Νικόλαος 24), 1981 κατοίκους 812 (Ψάρι 743, Κάτω Μέρη 39, Άγιος Νικόλαος 30), 1991 κατοίκους 539 (Ψάρι 457, Κάτω Μέρη 12, Άγιος Νικόλαος 70), 2001 κατ. 615 (Ψάρι 602, Άγιος Νικόλαος 13), 2011 κατ. 502 (Ψάρι 465, Άγιος Νικόλαος 13, Κάτω Μέρη 24).
Το 1836 (Φ.Ε.Κ. 80/28-12-1836) το Ψάρι, η Δημάντρα, το Σύρτζι (Σύρριζο), το Κλέσουρα (Αμφιθέα) και το Κατσούρα (Άνω Βασιλικό) ανήκουν στον Δήμο Ηλεκτρίδος, που δημιουργήθηκε με έδρα το Ψάρι.
Πρώτος δήμαρχος ήταν ο αγωνιστής του 1821, αξιωματικός Αντώνης Συρράκος. Το 1840 (Φ.Ε.Κ. 22/18-12-1840) καταργείται ο Δήμος Ηλεκτρίδος και το Ψάρι, που ήταν η έδρα του, υπάγεται στον Δήμο Δωρίου με έδρα το Σουλιμά. Το 1906 η έδρα του Δήμου Δωρίου μεταφέρθηκε από το Σουλιμά στο Ψάρι.
Το 1912 με Β.Δ/γμα καταργούνται οι δήμοι και τα περισσότερα χωριά δημιουργούν τις δικές τους κοινότητες. Στο Ψάρι δημιουργείται η Κοινότητα Ψαρίου που λειτουργούσε μέχρι το 1998, οπότε με τη συνένωση των δήμων και κοινοτήτων το Ψάρι προσαρτήθηκε στο νέο Δήμο Δωρίου, ως 31-12-2010 (ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ). Από 1-1-2011 αποτελεί κοινότητα της Δημοτικής Ενότητας Δωρίου του νεοσύστατου Δήμου Οιχαλίας (ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ).
Στον οικισμό Κάτω Μέρη σύμφωνα με την παράδοση υπήρχε κάποτε μεγάλο κεφαλοχώρι. Εκεί υπάρχουν τέσσερις ερειπωμένες βυζαντινές εκκλησίες και αρκετοί τάφοι.
Φεύγοντας για το Άνω Ψάρι και τα χωριά της «Άνω Τριφυλίας», περνάς από το μικρό εκκλησάκι της Αγίας Άννας που είχε χτίσει με δικά του έξοδα ο αείμνηστος Ψαραίος λαογράφος, ποιητής και λογοτέχνης Γεώργιος Παπαγεωργίου (1919-1995) και το είχε αφιερώσει στη γυναίκα του Άννα.
Νότια της εκκλησίας της Αγίας Άννας, κατεβαίνοντας τον στρωμένο δρόμο με στουρναρόχωμα και σε απόσταση 800 μέτρων περίπου, βρίσκεται ο αρχαιολογικός χώρος «Μετσίκι». Εδώ βρέθηκαν δύο θολωτοί τάφοι Μυκηναϊκής εποχής, ήταν όμως συλημένοι.
Ο πρώτος τάφος είναι τοπικό δείγμα Ηπειρωτικού θολωτού τάφου της πρώιμης υστεροελλαδικής εποχής. Ο δρόμος μήκους 11 μέτρων είναι επενδεδυμένος με διπλή ξερολιθιά. Όλος ο τάφος καλυπτόταν από τύμβο επενδεδυμένο με πέτρες μέχρι το ύψος του άνω φλοιού του. Λίγα αγγεία και μικροευρήματα που βρέθηκαν στο εσωτερικό του δείχνουν το άλλοτε πλούσιο περιεχόμενο του μνημείου.
Η περιοχή αυτή, όπως φαίνεται από τα στοιχεία, κατοικείτο από την ύστερη εποχή του χαλκού.
Τα ήθη των κατοίκων είναι αγνά και αυστηρά και τα αναφερόμενα στα θρησκευτικά, πνευματικά, οικογενειακά και κοινωνικά έθιμα έχουν αποκλειστικά εθνικό χαρακτήρα.
Τα πανηγύρια, οι γάμοι, οι χοροί, οι ενδυμασίες, οι παροιμίες και τα παντός είδους τραγούδια τους: δημοτικά, του χορού, της τάβλας, της ξενιτιάς, τα κλέφτικα, του γάμου, της αγάπης, της στάνης και τα μοιρολόγια ακόμη που τους συνδέουν με την ιστορία, τις παραδόσεις, είναι ίδια με των γειτονικών χωριών.
Οι κάτοικοι του Ψαρίου ασχολούνταν ανέκαθεν με τη γεωργία και την κτηνοτροφία. Η κτηνοτροφία κατά βάση έθρεψε γενεές ανθρώπων ανά τους αιώνες στην περιοχή αυτή αλλά των γύρω περιοχών. Σήμερα όμως τα πράγματα έχουν αλλάξει πάρα πολύ και έτσι τα υφιστάμενα προβλήματα της γεωργίας αλλά και της κτηνοτροφίας, οδηγούν τους νέους μακριά της περιοχής και η ύπαιθρος να ερημώνει. Έτσι βλέπουμε μεγάλες εγκαταλελειμμένες εκτάσεις και απροθυμία νέων ανθρώπων να ασχοληθούν με τον αγροτικό τομέα (γεωργία, κτηνοτροφία), παρά τα ευνοϊκά κίνητρα που παρέχονται κατά καιρούς από την πολιτεία.
Στο Ψάρι και γενικά στη γύρω περιοχή τα κυριότερα γεωργικά προϊόντα ανέκαθεν ήταν το καλαμπόκι, το κριθάρι, η βρώμη, η φακή, το κρασί και το λάδι. Το σιτάρι ήταν κατά βάση η κύρια τροφή για τον άνθρωπο.
Γενικά οι κάτοικοι του Ψαρίου σκέφτονται, συναισθάνονται και εκφράζονται ως απλοί και γνήσιοι πατριώτες, οι δε εκδηλώσεις και ενέργειες του λαϊκού τους πολιτισμού συνδέονται με την εθνική και θρησκευτική τους ζωή.

Σημ: Τις πληροφορίες έδωσε ο Λεωνίδας Γ. Θεοχάρης

Δραστηριότητες των Ελλήνων - Σουλιμαίων στην Αργεντινή

Περίπου 20.000 ομογενείς ζούνε σήμερα στην Αργεντινή, μία χώρα της Λατινικής Αμερικής όπου οι κάτοικοί της χαρακτηρίζονται για τα έντονα φιλελληνικά τους αισθήματα. Οι ομογενείς μας, οργανωμένοι σε επτά μεγάλες ελληνικές κοινότητες, (οι τρεις στο Μπουένος Άϊρες) με τη στήριξη και της ελληνορθόδοξης εκκλησίας, καταβάλλουν κάθε προσπάθεια να διατηρήσουν ζωντανή την ανάμνηση των γονιών και των παππούδων τους, που μιλούσαν «Ελληνικά» και δεν έχαναν ευκαιρία να αναφέρονται με λαχτάρα, συγκίνηση και νοσταλγία στην μακρινή πατρίδα πέρα από τις θάλασσες.

Υπάρχουν επίσης και άλλες μικρότερες κοινότητες, όπως και πολλοί ομογενείς διεσπαρμένοι στις απομακρυσμένες επαρχίες της μεγάλης αυτής χώρας. Παρ’ όλα αυτά, στη μεγάλη τους πλειοψηφία, οι ομογενείς διατηρούν έντονη τη συνείδηση της καταγωγής τους, αν και στην πλειονότητά τους δεν ομιλούν την ελληνική γλώσσα.

Στις δύσκολες οικονομικές και κοινωνικοπολιτικές συγκυρίες που έχει περάσει η χώρα τους δύο τελευταίους αιώνες, οι ομογενείς εξακολουθούν και σήμερα να συσπειρώνονται γύρω από τις κοινότητές τους και την ελληνορθόδοξη εκκλησία, να διατηρούν τα ελληνικά έθιμα και παραδόσεις.

Στο Buenos Aires έχει έδρα η Ορθόδοξη Εκκλησία του Buenos Aires και Νοτίου Αμερικής και τις εξής εκκλησίες: η Κοίμηση της Θεοτόκου, ο Άγιος Νικόλαος, οι Άγιοι Ταξιάρχες και ο Άγιος Κωνσταντίνος κ΄ Αγία Ελένη. Υπάρχουν και άλλες εκκλησίες στην υπόλοιπη Αργεντινή, που στερούνται ιερωμένων...

Οι Έλληνες μετανάστες άρχισαν να φθάνουν στην Αργεντινή σε μικρές ομάδες μετά από το 1870, μια περίοδο που η χώρα κατέβαλε προσπάθειες να ελκύσει εργατικά χέρια. Οι περισσότεροι έφτασαν σαν μέλη πληρωμάτων καραβιών, ενώ άλλοι έφθαναν εφοδιασμένοι με συμβόλαια εργασίας.Οι περισσότεροι Έλληνες έφθασαν στη χώρα κατά την περίοδο 1890-1954 σε τρία ρεύματα.Υπολογίζεται ότι το 1970 υπήρχαν στην Αργεντινή περίπου 40.000 Έλληνες, ενώ σήμερα ο αριθμός αυτός εκτιμάται ότι φθάνει στις 20.000. Πηγές της Ελληνορθόδοξης εκκλησίας τον ανεβάζουν σε 60.000, συμπεριλαμβάνοντας και πολίτες με πιο μακρινή ελληνική καταγωγή (3ης, 4ης, 5ης γενιάς).

Στην Αργεντινή, η ελληνική εκπαίδευση είναι ουσιαστικά ανύπαρκτη, ή το λιγότερο βρίσκεται σε δραματική κατάσταση, όπως άλλωστε συμβαίνει και στις υπόλοιπες χώρες της Λατινικής Αμερικής. Μέσω των κοινοτήτων οι Έλληνες μαθαίνουν την Ελληνική γλώσσα, παραδοσιακούς χορούς, θέατρο και τηρούν τα έθιμα και τις παραδόσεις.
Το βίντεο που μας στέλνει η Ευγενία Γκιώνη κόρη του αειμνήστου Δημητρίου Γκιώνη από το Σουλιμά, είναι ένα μικρό απόσπασμα από μια θεατρική παράσταση με τίτλο «Ο ΚΗΦΙΣΟΦΩΝ» που παίχτηκε το έτος 2003 στην Ελληνική Κοινότητα «Ο ΣΩΚΡΑΤΗΣ» και στο οποίο συμμετέχει σε ένα ρόλο και η ίδια. Το διοργάνωσε ο Γιάννης Χιωτάκης, ο οποίος έπαιξε πολλά έργα σε διάφορες κοινότητες στην Αργεντινή και από τη στιγμή που έφυγε από τη ζωή δεν υπάρχει άλλος να συνεχίσει το θέατρο.

Άνω Ψάρι

Το Άνω Ψάρι είναι ένα από τα Σουλιμοχώρια της Τριφυλίας του νομού Μεσσηνίας. Η ιστορία του αρχίζει από πολύ παλιά, αριθμεί αιώνες.

Είναι χτισμένο πάνω σε ένα πολύ εκτεταμένο οροπέδιο, ίσιο και ομαλό, που το ζώνουν χαμηλά βουνά - θαμνοσκέπαστα ως και δασωμένα. Το οροπέδιο αυτό θα μπορούσε να χωρέσει αρκετά σπίτια και να στεγάσει πολλές οικογένειες. Οι βρύσες με το άφθονο νερό δημιουργούσαν τις προϋποθέσεις για την εγκατάσταση κατοίκων. Από την άλλη, οι εύκολες στην καλλιέργεια πλαγιές και ο κάμπος με τα άφθονα νερά δημιουργούσαν προϋποθέσεις για την ανάπτυξη της γεωργίας και της κτηνοτροφίας.

Το Άνω Ψάρι από απόσταση φάνταζε σαν κάστρο. Τα σπίτια του πύργοι Μανιάτικοι, απολιθωμένοι βιγλάτορες σ’ ένα χρέος που ξεπληρώθηκε πριν χρόνια.

Η πρώτη εγκατάσταση των κατοίκων του έγινε το 1630. Σύμφωνα με την παράδοση οι πρώτοι κάτοικοι στο Άνω Ψάρι ήσαν οι οικογένειες των Κονταίων από το Σουλιμά και των Σγουραίων από την Ήπειρο. Γύρω στα 1660 εγκαταστάθηκε ο Αναγνώστης (Αλέξης Ντάρας από το Ζαϊμόγλι (Δροσιά Πυλίας), όπου είχε καταφύγει από το Ντάρα Μαντινείας κυνηγημένος από τους Τούρκους. Μετά ήρθαν οι Καραίοι και οι Ντουλιμαναίοι από τις Καρυές Μεγαλόπολης. Αυτές ήταν οι πρώτες οικογένειες που ίδρυσαν το χωριό και αργότερα σε αυτές τις οικογένειες προσκολλήθηκαν κι άλλες από άλλα μέρη της Ελλάδας.

Για την ονομασία «Ψάρι» κανείς δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα από που προήλθε. Κατά τον ιστορικό Κ. Σάθα (μνημεία της Ελληνικής ιστορίας) το χωριό Ψάρι είναι από εκείνα τα οποία φέρνουν το όνομα του Έλληνα ιδιοκτήτη τους. Ίσως όμως προέρχεται από το αρχαίο Οψάριον που σημαίνει σκληρός τόπος.

Το Άνω Ψάρι είναι γνωστό από την ιστορία, αφού από εδώ καταγόταν ο αγωνιστής στρατηγός και αγνός πατριώτης Γιαννάκης Γκρίτζαλης, (2η φωτ. και 3η φωτ. το σπίτι του) που μαζί με τον πεθερό του τον Μητροπέτροβα από τη Γαράτζα (Άνω Μέλπεια), ονομαστό κλεφτοκαπετάνιο και συμπολεμιστή του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, τον Αναστάσιο Τζαμαλή από την Ασλάναγα (Άρι Μεσσηνίας) και άλλους, στα 1834, ηγήθηκε της αποτυχημένης «Μεσσηνιακής Επανάστασης» όπως την ονόμασαν, κατά της Βαυαροκρατίας. Μετά την αποτυχία αυτής της εξέγερσης ο Γκρίτζαλης συνελήφθη και οδηγήθηκε στην Κυπαρισσία. Ύστερα από συνοπτική διαδικασία καταδικάστηκε σε θάνατο από το στρατοδικείο και εκτελέστηκε σχεδόν αμέσως κι ας του είχε στο μεταξύ δοθεί «χάρη».

Από εδώ ξεκίνησε γύρω στα 1730, στην προεπαναστατική περίοδο, ο Μάρκος Ντάρας, ο οποίος είχε γίνει ο φόβος και ο τρόμος των Τούρκων σε όλο το Μοριά. Σε ηλικία 20 ετών έχοντας μαζί του 80-100 παλικάρια Ντρέδες, άρχισε τολμηρές και ριψοκίνδυνες επιχειρήσεις κατά των Τούρκων και των Αλβανών. Υπήρξε ένας από τους μεγαλύτερους κλεφταρματολούς της Πελοποννήσου και ίσως όλων των κλεφταρματολών της Τουρκοκρατίας και ήταν αναγνωρισμένος γενικός αρχηγός τους κατά την εποχή της δράσης του.

Από το Άνω Ψάρι καταγόταν ο κλεφταρματολός και καπετάνιος κατά τους αγώνες του 1821 σε διάφορες μάχες Γεώργιος Συρράκος. Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης τον εκτιμούσε για την παλικαριά του.

Η προσφορά των κατοίκων του Άνω Ψάρι στους εθνικούς αγώνες υπήρξε αξιόλογη και οι Ψαραίοι έπραξαν πάντοτε το καθήκον και το χρέος τους για την πατρίδα.

Στο Ψάρι στις 24 Απριλίου του 1827 οι Ντρέδες έδειξαν μεγάλη γενναιότητα και αυτοθυσία και πολέμησαν τον Ασλάν Μπέη, αντιστράτηγο του Ιμπραήμ Πασά. Στη μάχη αυτή πολέμησαν ακόμη και οι γυναίκες του χωριού αλλά και από τα γύρω χωριά.

Στην Ενετική απογραφή το 1689 αναφέρεται ως Απάνω Ψάρι με 57 κατοίκους και στο Κάτω Ψάρι 18 κατοίκους. Στην επόμενη Ενετική απογραφή του 1700, δε γνωρίζουμε πόσοι ακριβώς έμειναν στο Άνω Ψάρι γιατί αναφέρονται μαζί οι κάτοικοι των δύο οικισμών, με το χαρακτηρισμό «Ψάρια» και 120 κάτοικοι.

Προς το τέλος του 19ου αιώνα άρχισαν να κατεβαίνουν πιο χαμηλά, εκεί που παλιά είχαν τα χειμαδιά, και εγκαταστάθηκαν με αποτέλεσμα σήμερα το Άνω Ψάρι να είναι ακατοίκητο. Μέσα στο χωριό φαντάσματα τα νεκρωμένα σπίτια που θύμιζαν Αρκαδινούς μαστόρους οι καλοπελεκημένες πέτρες. Άλλα γερά κλειστά, άλλα μισογκρεμισμένα, χωρίς νοικοκύρηδες. Αντέχει όμως ακόμη ο Άι Δημήτρης (4η φωτ.) και είναι προς τιμήν των φευγάτων Ψαραίων, που τον κρατούν σε καλή κατάσταση, για να τους φέρνει, που και που, στο Άνω Ψάρι , έτσι να θυμούνται και να μνημονεύουν τους άξιους προγόνους τους. Η ωραία εκκλησία είναι ένα έργο μαστοριάς και αγάπης, του Άι Δημήτρη στο «χωριό», όπως λένε στο Άνω Ψάρι οι Κάτω Ψαραίοι που το νιώθουν ακόμη ρίζα τους. Η καμπάνα του Άι Δημήτρη ήταν δώρο του βασιλιά Όθωνα, που σημαίνει ότι εκείνος δεν είχε τίποτα με τον Γκρίτζαλη, αλλά οι Βαυαροί του.

Στην άκρη του χωριού προς τα Βορειοανατολικά που η βρύση με τα τρία μεγάλα κανάλια της έβγαζε άφθονο και κρύο νερό, που μπορούσε να εξυπηρετήσει χιλιάδες κατοίκους.

Τα τελευταία χρόνια έχει γίνει μια προσπάθεια να ενημερωθεί ο κόσμος και να αποκατασταθεί η μνήμη εκείνων που συμμετείχαν στην αποτυχημένη εξέγερση του 1834. Γίνεται λειτουργία στον Άι Δημήτρη στο Άνω Ψάρι και κατόπιν εξέχουσες προσωπικότητες των γραμμάτων εκφωνούν λόγους αναλύοντας τα γεγονότα της ταραγμένης εκείνης εποχής. Είναι κάτι που έπρεπε να είχε γίνει από χρόνια. Τις εκδηλώσεις αυτές παρακολουθούν και εκπρόσωποι των Μεσσηνιακών Συλλόγων, ιστορικοί, λογοτέχνες, εκπρόσωποι της βουλής των Ελλήνων και πλήθος κόσμου. Μια ιστορία μεστή σε γεγονότα δράσης, μια ιστορία αιώνων που αργοσβήνει, καθώς δε βρέθηκαν τότε οι «καλαμαράδες» να τη διασώσουν, είναι η ιστορία του χωριού.

Σημ: Τις πληροφορίες έδωσε ο Λεωνίδας Γ. Θεοχάρης. Το βίντεο είναι επιμέλεια του anodorio.blogspot.gr.