ΤΑ ΝΕΑ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΜΑΣ. ΔΙΠΛΑ ΣΤΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ ΠΟΥ ΓΕΝΝΗΘΗΚΑΝ, ΚΑΤΟΙΚΟΥΝ ΚΙ ΑΓΑΠΟΥΝ ΤΟ ΧΩΡΙΟ, ΤΗΝ ΤΡΙΦΥΛΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΜΕΣΣΗΝΙΑ ΚΙ ΕΠΙΘΥΜΟΥΝ ΤΗ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ!
Email: anodorio@gmail.com
Του Λεωνίδα Θεοχάρη
Γεννήθηκε στο Άνω Δώριο(Σουλιμά) Μεσσηνίας, το έτος 1923 από γονείς αγρότες.
Τελείωσε το Γυμνάσιο Διαβολιτσίου και λόγω της κατοχής παρέμεινε στο χωριό του μέχρι το 1945. Την εποχή εκείνη ανέπτυξε μεγάλη αντικομμουνιστική δράση, συνελήφθη και καταδικάστηκε από τους Εαμίτες σε θάνατο. Διασώθηκε λόγω της έγκαιρης παρέμβασης των συγχωριανών και φίλων του Κων/νου και Χρήστου Χρόνη.
Με μόνα εφόδια τη θέληση, την τόλμη και την έφεση για πρόοδο πήγε στην Αθήνα το έτος 1945 και κατατάγηκε στο Σώμα της Αστυνομίας Πόλεων. Αποτέλεσε για το Σώμα επίλεκτο άνδρα και κατά γενική αναγνώριση ικανότατο στέλεχος. Προήχθηκε δε διαδοχικά σε όλους τους βαθμούς κατ’ εκλογήν. Ήταν πτυχιούχος της Παντείου Σχολής και κάτοχος της Αγγλικής γλώσσας. Μετεκπαιδεύτηκε δε και στις Η.Π.Α. σε θέματα ασφαλείας.
Συγγραφέας αξιόλογου συγγράμματος διακρινόταν πάντοτε για τη ακεραιότητα του ήθους του, ως και για την άκαμπτον προσήλωσή του στο καλώς ευνοούμενο καθήκον. Έχαιρε ιδιαίτερης εκτίμησης, χάριν στην ιδιοσυγκρασία του, στο απαράμιλλο σθένος του και στις δοκιμασμένες ηγετικές του ικανότητες. Υπηρέτησε κατά καιρούς σε νευραλγικές υπηρεσίας της Αστυνομίας, σε κεντρικά τμήματα και παραρτήματα ασφαλείας, στη Γενική Ασφάλεια Αθηνών όπου σημείωσε εξαιρετικές επιτυχίες, ως προϊστάμενος στα εμπιστευτικά τμήματα Αστυνομικής Δ/νσης Αθηνών και Αρχηγείου Αστυνομίας Πόλεων, ως καθηγητής της σχολής Υπαστυνόμων, ως διοικητής Μηχανοκινήτου και ως Δ/ντής της Δ/νσης Πειραιώς. Η εφημερίδα «Ακρόπολις» έγραφε: «Η ανάθεσις της Αστυνομικής Δ/νσης Πειραιώς εις τον Θεοχαρόπουλον Παύλον, διακεκριμένον Αξ/κόν, εγγυάται την καλυτέραν αστυνόμευσιν της κοσμοβριθούς πόλεως, με την κοσμοπολίτικην κίνησιν και τα τόσα άλλα προβλήματα, τα οποία προκύπτουν από την κοσμογονικήν της ανασυγκρότησιν. Υπό τας βεβαίας λοιπόν αυτάς προβλέψεις τον συγχαίρει και εύχεται ευόδωσιν του έργου του».
Αποστρατεύτηκε με τον βαθμό του Υπαρχηγού της Αστυνομίας Πόλεων. Τιμήθηκε με τις εξής διακρίσεις: μετάλλιο Αστυνομικής Αξίας, μετάλλιο Εξαιρέτου Πράξεως, Αργυρούν Σταυρό Τάγματος του Φοίνικος μετά ξιφών, Αστυνομικό Σταυρό, Χρυσό Σταυρό Β΄ τάγματος Γεωργίου Α΄ και πολλές ηθικές και τιμητικές διακρίσεις για την επαγγελματική υπεροχή και υπηρεσιακή απόδοση.
Σημ.: 2η και 3η φωτογραφία, Γεώργιος Αλεξ. Ανδριόπουλος
Νεώτερες εξελίξεις σημειώθηκαν στο θέμα της αναδιάταξης των δικαστικών υπηρεσιών της Τριφυλίας, μετά και τη σύσκεψη αυτοδιοικητικών της Μεσσηνίας, των προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων Καλαμάτας και Κυπαρισσίας και βουλευτών στο υπουργείο Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων για τη δημιουργία φυλακών στη Μεσσηνία.
Στη σύσκεψη, με τον υπουργό Μιλτιάδη Παπαϊωάννου, τον υφυπουργό Γιώργο Πεταλωτή, το γενικό γραμματέα Νικόλα Κανελλόπουλο και τον ειδικό γραμματέα της Σωφρονιστικής Πολιτικής και των Ιατροδικαστικών Υπηρεσιών της χώρας Μαρίνο Σκανδάμη, συμμετείχαν από την Τριφυλία ο αντιδήμαρχος Παναγιώτης Τσίγγανος και ο πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Κυπαρισσίας Αιμιλιανός Σεκλός.
Εκτός, λοιπόν, από τη δημιουργία φυλακών, για τις οποίες ο δήμαρχος Οιχαλίας είπε πως ο Δήμος Οιχαλίας παραχωρεί έκταση 100 στρεμμάτων για την κατασκευή τους στην περιοχή του Δωρίου, συζήτηση με την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Δικαιοσύνης έγινε και για την αναδιάταξη των δικαστικών υπηρεσιών της Μεσσηνίας και της Τριφυλίας.
Χωρίς, βεβαίως, να γίνει κάποια επίσημη ενημέρωση και δίχως, ακόμη, να έχουν οριστικοποιηθεί οι μεταβολές των δικαστικών υπηρεσιών με συγχωνεύσεις και καταργήσεις, συγκλίνουσες και ασφαλείς πληροφορίες αναφέρουν πως από το υπουργείο Δικαιοσύνης, λαμβάνοντας υπόψη τη γνώμη της Ολομέλειας του Εφετείου Καλαμάτας, καθώς και τις προτάσεις του Δικηγορικού Συλλόγου Κυπαρισσίας και του Δήμου Τριφυλίας (τη θέση του οποίου να παραμείνουν ως έχουν, σε λειτουργία, όλα τα Ειρηνοδικεία μετέφερε ο κ. Τσίγγανος), στο Πρωτοδικείο Κυπαρισσίας, από τις αρχές του νέου έτους που θα εφαρμοστούν οι μεταβολές των υπηρεσιών, προκρίνεται και προωθείται να λειτουργούν δύο Ειρηνοδικεία: τα Ειρηνοδικεία Κυπαρισσίας και Πλαταμώδους (Γαργαλιάνων). Και μπορεί μεν τα Ειρηνοδικεία να «μένουν» δύο, από τα έξι που λειτουργούν μέχρι και σήμερα, ωστόσο δε μεταβάλλεται ούτε στο ελάχιστο η χωρική έκταση ευθύνης της αρμοδιότητάς τους, καθώς και του Πρωτοδικείου Κυπαρισσίας.
Αυτό θα συμβεί αφού, σύμφωνα με τις νεώτερες εξελίξεις και τον ανα-σχεδιασμό του υπουργείου Δικαιοσύνης, που φέρεται να είναι και ο οριστικός, στο Ειρηνοδικείο Κυπαρισσίας θα συγχωνευθούν τα (σημερινά) Ειρηνοδικεία Φιγαλείας καιΔωρίου και στο Ειρηνοδικείο Πλαταμώδους (Γαργαλιάνων) τα Ειρηνοδικεία Εράνης (Φιλιατρών) και Φλεσσιάδος (Χώρας).
Πηγή: Θάρρος. Αναδημοσίευση από το ιστολόγιο Βάλτα Τριφυλίας.
Με τα μηνύματα της Μεσσηνιακής Επανάστασης του 1834 να είναι επίκαιρα περισσότερο παρά ποτέ την σημερινή εποχή, αλλά και την Πολιτεία να μην έχει εντάξει ακόμη την διδασκαλία της στα σχολικά βιβλία, εορτάστηκε χθες στο Άνω Ψάρι η 177η επέτειός της και τιμήθηκαν οι πρωτεργάτες της Γιαννάκης Γκρίτζαλης και Μητροπέτροβας.
Μια επανάσταση που έγινε για κοινωνικούς λόγους και άνοιξε τον δρόμο για την δημιουργία του πρώτου ελληνικού Συντάγματος στην απελευθερωμένη Ελλάδα.
Οι εκδηλώσεις ξεκίνησαν με την θεία λειτουργία που τελέστηκε στον ιερό ναό του Αγίου Δημητρίου μετά το πέρας της οποίας έγινε και επιμνημόσυνη δέηση.
Στην συνέχεια στον προαύλιο χώρο της εκκλησίας και δίπλα σε ένα από τα πρώτα δημοδιδασκαλία του ελληνικού κράτους από τον Γιαννάκη Γκρίτζαλη, απόγονο του αγωνιστή, έγινε παρουσίαση του κεντρικού ομιλητή που ήταν ο Δημήτρης Πανομήτρος, λέκτορας της Στρατιωτικής Σχολής Ευελπίδων, ο οποίος αναφέρθηκε στην Μεσσηνιακή Επανάσταση και τους πρωτεργάτες της, τους λόγους που τους οδήγησαν σε αυτή, αλλά και όλα όσα σηματοδότησε για την συνέχεια ανοίγοντας, όπως είπε, το δρόμο για να παραχωρηθεί Σύνταγμα.
Μαθητές από το Δημοτικό Σχολείο Δωρίου απήγγειλαν ποιήματα με αναφορά στα γεγονότα της εποχής και την θυσία του Γιαννάκη Γκρίτζαλη. Τα ποιήματα απήγγειλαν οι μαθητές Γεώργιος Συρράκος, Νικόλαος Τσουκαλάς, Δημήτρης Κούκης και Διονύσιος Γεωργιόπουλος.
Οι εκδηλώσεις στην συνέχεια μεταφέρθηκαν στο χώρο που βρίσκεται το σπίτι του Γιαννάκη Γκρίτζαλη, όπου έγινε κατάθεση στεφανιών από το γενικό γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης Τάσο Αποστολόπουλο εκ μέρους της κυβέρνησης, τον βουλευτή Οδυσσέα Βουδούρη εκ μέρους της Βουλής, τον ιπτάμενο αντισμήναρχο Γρηγόριο Διόλατζη εκ μέρους των Ενόπλων Δυνάμεων, τον αντιπεριφερειάρχη Παναγιώτη Αλευρά, το δήμαρχο Οιχαλίας Φίλιππο Μπάμη, τον πρόεδρο της Τ. Κοινότητας Ψαρίου Δημήτρη Γεωργιόπουλο, τον εκπρόσωπο των αντιστασιακών οργανώσεων Γεώργιο Σπυρόπουλο, τον πρόεδρο της ομοσπονδίας χωριών ορεινής Τριφυλίας Κωνσταντίνο Καράμπελα, τον πρόεδρο του Προοδευτικού Συλλόγου Ψαραίων Διονύσιο Αθανασόπουλο, τον εκπρόσωπο του Συλλόγου Άνω Μέλπειας Θανάση Καπερνέκα και τον εκπρόσωπο του Πολιτιστικού Συλλόγου «Μετσίκι» Σωτήριο Κούκη. Στο επίκαιρο μήνυμα που έχει σήμερα η Μεσσηνιακή Επανάσταση αναφέρθηκε ο κ. Αποστολόπουλος σημειώνοντας μεταξύ άλλων: «Αυτό που απολαμβάνουμε σήμερα δημιουργήθηκε εδώ. Και δημιουργήθηκε σε μια περίοδο που έχει τα χαρακτηριστικά της σημερινής περιόδου. Σήμερα που ο ελληνικός λαός δίνει μια άλλη μάχη, με παρόμοια χαρακτηριστικά. Δίνει την μάχη της επιβίωσης. Δεν χρειάζεται τίποτα άλλο παρά να γυρίσουμε στον Κάλβο και να δούμε λίγο τις ‘’Ωδές’’ του. Σε μια από αυτές λέει: ‘’Καλύτερα να δω την χώρα μου να καίγεται από άκρη σε άκρη παρά προστάτες να ’χουμε’’. Νομίζω ότι το μήνυμα είναι ξεκάθαρο». Ο βουλευτής Δημήτρης Κουσελάς αναφέρθηκε στα μηνύματα της πρώτης κοινωνικής επανάστασης μετά την απελευθέρωση, σημειώνοντας ότι το ελάχιστο που οφείλουμε είναι να διδάσκεται στα σχολικά βιβλία και για αυτό έχει καταθέσει ερωτήσεις στη Βουλή.
Οι εκδηλώσεις ολοκληρώθηκαν με την παρουσίαση παραδοσιακών χορών από το Σύλλογο Γυναικών Δωρίου και την παράθεση γεύματος. Στις εκδηλώσεις επίσης παραβρέθηκαν η βουλευτής Νάντια Γιαννακοπούλου, οι αντιδήμαρχοι Οιχαλίας Γιώργος Κατσαμπάνης και Ηλίας Ντονάς, ο αντιδήμαρχος Τριφυλίας Γιάννης Φιλντίσης, ο διοικητής της Π.Υ Καλαμάτας Βασίλης Καπέλιος και η διοικητής του Α.Τ Κοπανακίου Μαρία Καραγιάννη.
Για τις αιτίες ερήμωσης ή κατάργησης ορισμένων οικισμών ελάχιστα γνωρίζουμε. Βασιζόμενοι σε ιστορικές πηγές τέσσερις θεωρούμε ότι ήσαν οι αρνητικοί παράγοντες στην εξέλιξη του πληθυσμού, της περιοχής μας. Οι επιδημικές ασθένειες, οι πόλεμοι, οι φυσικές καταστροφές και κυρίως η μετανάστευση.
Τα παρακάτω βασίζονται σε στοιχεία, που αναφέρονται στα «Μεσσηνιακά Χρονικά» του Αγαθοκλή Παναγούλια(έκδ. 2003-07). Έκτοτε μπορεί μερικοί οικισμοί να έχουν και πάλι συσταθεί. Αν κάποιος φίλος γνωρίζει κάποιον οικισμό που έχει και πάλι συσταθεί παρακαλούμε να μας στείλει στοιχεία και φωτογραφίες για δημοσίευση.
Πρόσφατα το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Οιχαλίας αποφάσισε ομόφωνα τον καθορισμό αυτοτελών οικισμών στη Δημοτική Ενότητα Δωρίου, όπου ως νέοι οικισμοί προτάθηκαν:
στην Τ. Κ. Δωρίου οι οικισμοί Γουβαλάρια, Ράχη Τσιώρη, Άγιος Αθανάσιος (Τακέικα), στην Τ. Κ. Κόκλα ο οικισμός Δροσοπηγή, στην Τ. Κ. Κούβελα ο οικισμός Μαυρομμάτι και στην Τ. Κ. Ψαρίου ο οικισμός Άνω Ψάρι.Οι ερημωμένοι, εξαφανισμένοι και καταργημένοι οικισμοί της περιοχής μας τα τελευταία 300 χρόνια είναι οι εξής:
Άγιος Αθανάσιος (Τακέικα) - Κοιν. Δωρίου. Κατοικημένος οικισμός 1928-1961. Το 1956 (ΦΕΚ 125Α) μετονομάστηκε σε Άγιος Αθανάσιος. Τελευταία απογραφή 1961 με 51 κατοίκους.
Άγιος Ιωάννης - Κοιν. Κοπανακίου. Αποτέλεσε οικισμό της Κοιν. Κάτω Λάπης μέχρι το 1924. Από το 1924 μέχρι το 1951υπαγόταν στην Κοιν. Άνω Κοπανακίου και μετά την κατάργησή της στην Κοιν. Κοπανακίου. Τελευταία απογραφή 1961 με 76 κατοίκους. Καταργήθηκε 14-3-1971.
Άγιος Νικόλαος (Κρίτσι) - Κοιν. Αρτικίου. Τελευταία απογραφή 1961. Από τον οικισμό αυτό καταγόταν ο Άγκνιου, πρώην Αντιπρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής. Στις 21-5-1956 (ΦΕΚ 125A) ο οικισμός μετονομάστηκε σε Άγιος Νικόλαος από το όνομα του προστάτη του χωριού. Σήμερα το χωριό αυτό δεν κατοικείται.
Αγριλιά - Κοιν. Αγριλιάς. Αποτέλεσε έδρα της ομώνυμης Κοινότητας μέχρι το 1991 που καταργήθηκε και προσαρτήθηκε στον οικισμό Νέα Αγριλιά. Κατοικημένος οικισμός 1689-1971. Στην απογραφή του 1971 είχε 4 κατοίκους.
Ανδριόπουλο - Τέως Δήμου Αυλώνος. Εμφανίζεται μια φορά στην απογραφή 1828 με 38 κατοίκους. Σε αναφορά του Διοικητή Αρκαδιάς Κων. Πεταλά στις 25-10-1830 αναφέρεται ότι είχε 30 κατοίκους (Μ. Φερέτου σελ. 446).
Άνω Βασιλικό (Κατζούρα) - Κοιν. Βασιλικού. Αποτέλεσε έδρα ομώνυμης Κοινότητας μέχρι το 1993 (ΦΕΚ 244Α) που καταργήθηκε η Κοινότητα και συνενώθηκε με την Κοινότητα Βασιλικού. Κατοικημένος οικισμός από το 1689-1961.
Άνω Κοπανάκι - Κοιν. Κοπανακίου. Ο οικισμός αποτέλεσε οικισμό της Κοιν. Κάτω Κοπανακίου από το 1912 μέχρι το 1923 (ΦΕΚ 172Α) που προσαρτήθηκε στην Κοιν. Κάτω Λάπη. Από το 1924 αποτέλεσε έδρα της ομώνυμης Κοινότητας μέχρι το 1951 (ΦΕΚ 39Α) που καταργήθηκε η Κοινότητα και συνενώθηκε με την νεοσυσταθείσα τότε Κοινότητα Κοπανακίου. Κατοικημένος οικισμός 1920-1951. Το 1981 ο οικισμός Άνω Κοπανάκι μετονομάστηκε σε Κοπανάκι (ΦΕΚ 166Α).
Άνω Λάπη - Κοιν. Κοπανακίου. Ο οικισμός Άνω Λάπη αποτέλεσε οικισμό της Κοιν. Κάτω Λάπη (ΦΕΚ 262 Α/1912). Το χωριό αυτό ήταν η πατρίδα του Γιάννη Ρούσση, που έδρασε σαν οπλαρχηγός από το 1762 μέχρι το 1786. Στις 22 Απριλίου 1827 ο Ιμπραήμ πολιόρκησε το χωριό. Το υπεράσπιζαν οι Παπατσωραίοι, ο Γιώργος Γκότσης από τον Αετό και ο Δημήτρης Παπαθεοδώρου υπό την ηγεσία του στρατιωτικού αρχηγού Αθανασίου Γρηγοριάδη. Η μάχη κράτησε επτά ώρες. Ο Ιμπραήμ απελπισμένος αποχώρησε. Ο οικισμός Άνω Λάπη καταργήθηκε στις 18-12-1920.
Άνω Ψάρι - Κοιν. Ψαρίου. Αποτέλεσε οικισμό της Κοιν. Ψαρίου μέχρι το 1951 που καταργήθηκε. Στην απογραφή των Ενετών του 1689 είχε 57 κατοίκους και αναγράφεται ως Apano Psari. Οι κάτοικοί του κατέβηκαν στο Κάτω Ψάρι και σιγά - σιγά το χωριό ερημώθηκε. Από το χωριό αυτό καταγόταν ο γνωστός από την ιστορία Γιαννάκης Γκρίτζαλης ο οποίος το 1834 ηγήθηκε της αποτυχημένης Μεσσηνιακής επανάστασης κατά της Βαυαροκρατίας. Σήμερα το χωριό είναι ερειπωμένο και ερημωμένο. Σώζεται ο ιστορικός Βυζαντινός ναός του Αγίου Δημητρίου.
Διάσσελα - Κοιν. Συρρίζου. Αναγνωρίστηκε ως οικισμός της Κοιν. Συρρίζου στις 18-12-1920. Εμφανίζεται στις απογραφές των ετών 1920-192. Καταργήθηκε στις 16-10-1940.
Δρυμί - Άνω Δώριο. Εμφανίζεται μια φορά στην απογραφή 1700. Είχε 16 κατοίκους και υπαγόταν στο territorio Αρκαδιάς.
Δροσοπηγή (Βυδίσοβα) - Κοιν. Κόκλα. Αποτέλεσε έδρα της ομώνυμης Κοινότητας μέχρι το 1966 (ΦΕΚ 176Α/12-9-1966) που καταργήθηκε και συνενώθηκε με την Κοιν. Κόκλα. Κατοικημένος οικισμός 1689-1961.
Ελαιοχώριο (Ράχη Τσώρη) - Κοιν. Δωρίου. Με το Β.Δ. 18-5-1956 (ΦΕΚ 125Α) μετονομάστηκε σε Ελαιοχώριο και αποτέλεσε αρχικά οικισμό της Κοιν. Δωρίου. Για μερικά χρόνια (1927-1939) αποτέλεσε οικισμό Κοιν. Αγίου Γεωργίου. Αποσπάστηκε το 1927. Στην απογραφή του 1961 είχε 71 κατοίκους.
Κοτσάνι - Κοιν. Κεφαλόβρυσης. Αναγνωρίστηκε αυτοτελής οικισμός στις 19-3-1961 και προσαρτήθηκε στην Κοιν. Κεφαλόβρυσης. Στην απογραφή 1961 είχε 5 κατοίκους. Στις 14-3-1971 ο οικισμός καταργήθηκε.
Κουστερίκα ή Κουστενίκα - Τέως Δ. Αυλώνος. Εξαφανισμένος οικισμός εμφανίζεται στις απογραφές των ετών 1689 και 1700 με 16 και 11 κατοίκους αντίστοιχα. Ο Παν. Θ. Κανελλόπουλος (σελ. 39) αναφέρει ότι ήταν το παλιό χωριό Κουστενίκα.
Λόπεσι ή Λώπεσι - Κοιν. Αετού. Εμφανίζεται στις απογραφές των ετών 1689 και 1700 με 21 και 32 κατοίκους αντίστοιχα. Πρόκειται για ερημωμένο οικισμό που βρισκόταν σύμφωνα με πληροφορίες στο κάτω μέρος του χωριού Αετός.
Μάρμαρο - Τ.Δ. Αυλώνος. Εμφανίζεται στην καταγραφή Πουκεβίλ με 6 κατοίκους. Στην απογραφή του 1828 είχε 15. Εμφανίζεται επίσης στην απογραφή 2001 ως οικισμός του Δ.Δ. Καλού Νερού.
Μάτεσι Τριφυλίας - Κοιν. Κούβελα. Στα χρόνια της ενετοκρατίας υπαγόταν στο territorio Αρκαδιάς. Στις απογραφές των ετών 1689 και 1700 είχε 20 και 34 κατοίκους αντίστοιχα. Οι κάτοικοί του προφανώς μετοίκησαν στο χωριό Μάτεσι Ολυμπίας και ο οικισμός ερημώθηκε.
Μαυρομάτι - Κοιν. Κούβελα. Αποτέλεσε οικισμό Κοιν. Κούβελα. Κατοικημένος οικισμός 1689-1961. Εγκαταλείφθηκε. Σήμερα είναι ερειπωμένο.
Νεράκι - Τέως Δ. Αυλώνος. Εμφανίστηκε μία φορά στην απογραφή 1896 με 9 κατοίκους.
Ντάρδεσι - Τέως Δ. Αυλώνος. Ερημωμένος οικισμός που βρισκόταν στην περιοχή του τέως Δήμου Αυλώνος. Αναφέρεται στην απογραφή του έτους 1700 με 19 κατοίκους. Κατά τον Παν. Θ. Κανελλόπουλο (σελ 82 και 93) η ονομασία του προέρχεται από την αρβανίτικη λέξη ντάρδες που σημαίνει - αχλαδιές.
Πεύκη (Κατσαμπανέικα) - Κοιν. Δωρίου. Αναγνωρίστηκε αυτοτελής οικισμός στις 16-10-1940 και προσαρτήθηκε στην Κοιν. Δωρίου. Το 1956 (ΦΕΚ 125Α) μετονομάστηκε σε Πεύκη. Κατοικημένος οικισμός από το 1951-1961.
Πάστρα - Τέως Δ. Αυλώνος. Ερημωμένος οικισμός που βρίσκεται στην περιοχή του τέως Δήμου Αυλώνος. Αναφέρεται στην απογραφή 1689 με 15 κατοίκους.
Πυργάκι (Ράχη Σκέφερη) - Κοιν. Δωρίου. Αποτέλεσε οικισμό της Κοιν. Κάτω Σουλιμά (Δώριο). Με το Β.Δ. 18-5-1956 (ΦΕΚ 125Α) μετονομάστηκε σε Πυργάκι. Για αρκετά χρόνια (1927-1937) αποτέλεσε οικισμό Κοιν. Αγ. Γεωργίου. Εμφανίστηκε στις απογραφές 1928, 1951, 1961. Το 1927 αποσπάστηκε από την Κοιν. Δωρίου και προσαρτήθηκε στην Κοιν. Αγίου Γεωργίου.
Σπαρτέζα - Κοιν. Κοπανακίου. Αναγνωρίστηκε αυτοτελής οικισμός της Κοιν. Κάτω Λάπη στις 18-12-1920. Εμφανίστηκε μόνο στην απογραφή 1920 με 20 κατοίκους. Στις 16-5-1928 καταργήθηκε.
Στυλάριο ή Στυλάρι - Κοιν. Κοπανακίου. Αρχικά αποτέλεσε οικισμό της Κοιν. Λάπης. Εμφανίστηκε στις απογραφές των ετών 1920, 1928, 1951, 1961. Στις 14-3-1971 ο οικισμός καταργήθηκε.
Τσαμπουλίδι - Τέως Δ. Αυλώνος. Αναφέρεται στις απογραφές των ετών 1896 και 1907 με 3 και 12 κατοίκους αντίστοιχα.
Σημ: Ευχαριστώ τον Λεωνίδα Γ. Θεοχάρη για την προσφορά της περιοδικής έκδοσης «Μεσσηνιακά Χρονικά» του Αγαθοκλή Παναγούλια.
Συνεχίζονται με κανονικούς ρυθμούς τα έργα στον Αυτοκινητόδρομο Μορέα, τον δρόμο που ξεκινά από την Κόρινθο και μέσω της Τρίπολης φτάνει στην Καλαμάτα και την Σπάρτη.
Αφού είχαμε τη χαρά να δούμε κάποιες παραδόσεις τμημάτων και να υπάρχει ένα ολοκληρωμένο κομμάτι αυτοκινητόδρομου από την Κόρινθο μέχρι και τα Παραδείσια, στην Μεγαλόπολη, το ενδιαφέρον πλέον είναι στο νότιο τμήμα του έργου.
Τα έργα αφορούν το τμήμα από τα Παραδείσια μέχρι την πόλη της Καλαμάτας και τον κλάδο Λεύκτρο - Σπάρτη. Εδώ θα πρέπει να επισημάνουμε ότι το τμήμα Παραδείσια - Τσακώνα κατασκευάζεται ως δημόσιο έργο εδώ και αρκετά χρόνια χωρίς να έχει ολοκληρωθεί.
ΤΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΖΟΝΤΑΙ
Το πρώτο τμήμα ερχόμενοι από την Τρίπολη προς το Νότο είναι το Παραδείσια- Τσακώνα μήκους 11χλμ. Πρόκειται για ένα πραγματικά καταραμένο τμήμα του δρόμου που ενώ είχε ολοκληρωθεί στις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας, αποδείχτηκε ότι οι μελέτες ήταν εντελώς λαθεμένες και το έργο επαναδημοπρατήθηκε. Σήμερα και αφού η χρηματοδότηση αποκαταστάθηκε λόγω της εισόδου του έργου στο ΕΣΠΑ έχουμε ως καταληκτική ημερομηνία παράδοσης τον Οκτώβριο του 2012.
Το δεύτερο τμήμα του δρόμου αφορά την χάραξη από την Τσακώνα μέχρι τον Ανισόπεδο Κόμβο Θουρίας, στο ύψος του Praktiker στην βόρεια είσοδο της πόλης της Καλαμάτας. Το μήκος του δρόμου είναι 23,5 χιλιόμετρα και είναι το πλέον προχωρημένο τμήμα του νέου αυτοκινητόδρομου. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που λάβαμε η παράδοση του αναμένεται τουςπρώτους μήνες του 2012.
Το τρίτο τμήμα είναι από τον Ανισόπεδο Κόμβο Θουρίας μέχρι τον Ανισόπεδο Κόμβο Ασπροχώματος, της Δυτικής Εισόδου της Καλαμάτας. Εκεί οι εργασίες είναι σαφώς πιο πίσω και αφορούν κατασκευή αυτοκινητόδρομου μήκους 4,5 χιλιομέτρων. Ο προγραμματισμός για την παράδοση αυτού του τμήματος είναι για το Καλοκαίρι ή το τέλος του 2012.
Κατά τις φετινές πανελλήνιες εισαγωγικές εξετάσεις, μεγάλη επιτυχία σημείωσαν οι παρακάτω μαθητές και συγχωριανοί μας, με αλφαβητική σειρά:
1. Ανδριοπούλου Ελπίδα του Γεωργίου: Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών Πανεπιστημίου Πειραιά.
2. Κόντος Αριστείδης του Σωτηρίου: Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου.
3. Πάλλα Χαρά του Ανδρέα: Τμήμα Χημείας Πανεπιστημίου Αθήνας
Όπως κάθε χρόνο, έτσι και φέτος πραγματοποιήθηκε στις 13 Αυγούστου, το καθιερωμένο πλέον Αυγουστιάτικο πανηγύρι του Άι Γιώργη, στην πλατεία του χωριού, με τεράστια επιτυχία.
Εκτός από λαϊκά και κλασσικά δημοτικά τραγούδια που γνωρίζει όλη η Ελλάδα, ακούστηκαν και παραδοσιακά Σουλιμοχωρίτικα τραγούδια, άψογα εκτελεσμένα από τον συμπατριώτη και φίλο μας Λεωνίδα Παπακώστα.
Το γλέντι κράτησε μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες χαρίζοντας στον κόσμο κέφι και διασκέδαση.
Στο σύλλογο Αγίου Γεωργίου συγχαρητήρια για την τέλεια οργάνωση και φιλοξενία.
Πατρίδα είναι η χώρα ή ο τόπος καταγωγής ή γέννησης, αλλά και ο τόπος ή η χαρά εγκατάστασης, όπου ένα άτομο διαμορφώνεται ως προσωπικότητα.
Κάθε τόπος έχει την ιστορία του, τις παραδόσεις, τη γλώσσα του, τους ήχους, τα αρώματα, και τις γεύσεις του. Όλα αυτά οι κάτοικοι μιας χώρας που αναγκάζονται να μετοικήσουν ή να ταξιδέψουν τα φέρουν μέσα τους, στον τόπο που τους φιλοξενεί.
Η μνήμη, οι αισθήσεις, η καρδιά τους γίνονται φορείς της πατρίδας γης. Η απόσταση μυθοποιεί την εικόνα της πατρίδας, που γίνεται πηγή νοσταλγίας και μύθου. Σε οποιοδήποτε σημείο της γης και αν βρισκόμαστε, η χώρα της καταγωγής μας μας ακολουθεί, γιατί είναι βαθιά ριζωμένη μέσα μας, η γλυκιά πατρίδα της καρδιά μας.
Πηγή: Messinia view.gr Το anodorio.blogspot.com σας εύχεται Καλές διακοπές.
O Παναγιώτης Αλευράς είναι ο νέος αντιπεριφερειάρχης Μεσσηνίας. Έπειτα από ψηφοφορία μεταξύ των 7 περιφερειακών συμβούλων της πλειοψηφίας στη Μεσσηνία ο κ. Αλευράς εξελέγηπαμψηφεί.Κατάγεται από τον Αετό Μεσσηνίας και τελείωσε το Λύκειο Δωρίου.
Σπούδασε στην Ανώτατη Γεωπονική Σχολή Αθηνών.
Φοιτητής ανέπτυξε συνδικαλιστική δράση και διετέλεσε πρόεδρος του Συλλόγου Τριφυλίων Φοιτητών.
Σήμερα εργάζεται ως Γεωπόνος στο Κέντρο Ελέγχου & Πιστοποίησης Πολλαπλασιαστικού Υλικού & Ελέγχου Λιπασμάτων του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων στην Καλαμάτα.
Έχει εκλεγεί δύο θητείες Νομαρχιακός Σύμβουλος Μεσσηνίας.
Επιστημονικός Συνεργάτης στο ΤΕΙ Καλαμάτας για μία 10/ετία.
Είναι μέλος του Δ.Σ. Πανελλήνιας Ένωσης Γεωπόνων Δ.Υ.
Είναι μέλος Περιφερειακής Επιτροπής ΠΑΣΟΚ Πελοποννήσου και υπεύθυνος αγροτικού τομέα.
Διετέλεσε Πρόεδρος του Συνδέσμου Γεωπόνων Μεσσηνίας (2 θητείες).
Είναι παντρεμένος και έχει τρία παιδιά, το Χρήστο την Ήλια και τη Μυρτώ.
Το anodorio.blogspot.com εύχεται ολόψυχα στον Παναγιώτη Αλευρά καλή επιτυχία.
Η Ελληνική Στατιστική Αρχή διενήργησε την Απογραφή Πληθυσμού - Κατοικιών 2011 κατά το χρονικό διάστημα από 10 έως και 24 Μαΐου 2011 και ανακοινώνει τα
προσωρινά αποτελέσματα που αφορούν στο Μόνιμο Πληθυσμό της Χώρας. Στο σύνολο της Χώρας απεγράφησαν 10.787.690 μόνιμοι κάτοικοι, εκ των οποίων 5.303.690 άρρενες (49,2%) και 5.484.000 θήλεις (50,8%). Τα προσωρινά αποτελέσματα κατά Δήμο (Πρόγραμμα «Καλλικράτης») της Περιφερειακής Eνότητας Μεσσηνίας είναι τα εξής:
Μεσσηνία……….…..Σύνολο…..…..Άρρενες…...Θήλεις…M. Πληθ. ανά τ.χλμ.
……………………....163.110……….82.480….…80.630…......54,54
Δ. Καλαμάτας….……70.130…….…34.910….…35.220 ……159,27
Δ. Δυτ. Μάνης ….…...7.280…………3.710………3.570….….18,07
Δ. Μεσσήνης……....23.970…….….12.240…….11.730…...…42,65
Δ. Οιχαλίας……....…12.280…………6.330…...…5.950….….29,56
Δ. Πύλου-Νέστορος. 21.550………..11.040…….10.510.....…38,88
Δ. Τριφυλίας……..…27.900………..14.250…....13.650……..45,29
Τα οριστικά αποτελέσματα για το Μόνιμο Πληθυσμό, σε επίπεδο οικισμού, θα είναι
διαθέσιμα το δεύτερο εξάμηνο του 2012.
Σημ: Σύμφωνα με τα παραπάνω παρατηρείταιμείωση του πληθυσμού στη Μεσσηνία κατά 13.766 κατοίκους το 2011 σε σχέση με την απογραφή του 2001 (176.876 κάτ. το 2001).
Γεννήθηκε το 1791 στο Ψάρι Τριφυλίας (της τότε Αρκαδιάς).
Γιος του Δημήτρη Γκρίτζαλη, ο οποίος πέθανε στα μέσα της δεκαετίας του 1790, αφήνοντας τον Γιαννάκη και τα δυο αδέλφια του ορφανά σε πολύ μικρή ηλικία. Ο μικρός μάλιστα γιος ήταν αβάπτιστος και πήρε - όπως συνηθίζεται στην περιοχή - το όνομα του εκλιπόντος πατέρα του. Η μητέρα του Αρετή, καταγόταν από το Κούβελα και ήταν αδελφή του γνωστού κλέφτη, λοχαγού του Αγγλικού στρατού στη Ζάκυνθο και αρχηγού των Ντρέδων κατά την έναρξη της επανάστασης, Γιαννάκη Μέλιου, ο οποίος πέραν από θείος του Γιαννάκη, ήταν και προστάτης των ορφανών και νονός του Γιαννάκη Γκρίτζαλη.
Η γυναίκα του Γιαννάκη, Γιαννούλα ήταν κόρη του θρυλικού κλέφτη και οπλαρχηγού Μητροπέτροβα από τη Γαράντζα. Με τη Γιαννούλα ο Γιαννάκης ήταν λογοδοσμένος πριν το 1821 και φαίνεται ότι την παντρεύτηκε στην αρχή της επανάστασης. Γι’ αυτό και εμφανίζεται, σε ιστορικά κείμενα, από τα προεπαναστατικά κιόλας χρόνια, ως γαμπρός του Μητροπέτροβα, με τον οποίο και υπήρξε καθ’ όλη τη διάρκεια του αγώνα, συμπολεμιστής.
Ο Γιαννάκης είχε δυο γιους, τον Δημήτρη που έφερε το όνομα και των δυο παππούδων του και τον μικρότερο Γιώργη.
Προεπαναστατικά τον Γιαννάκη και τον μικρότερο αδελφό του τον Δημήτρη τους βρίσκουμε για μερικά χρόνια εγκαταστημένους στην Κωνσταντινούπολη, όπου ο Δημήτρης ασχολείτο με το εμπόριο σιτηρών, μεταξύ Οδησσού και Πόλης. Εκεί φαίνεται ότι μυήθηκαν στην Φιλική Εταιρεία και ο Γιαννάκης από το 1818 και μετά έπαιζε ρόλο συνδέσμου, μεταξύ Κωνσταντινούπολης, Ζακύνθου και των οπλαρχηγών της ορεινής Μεσσηνίας, μεταξύ των οποίων και ο πεθερός του Μητροπέτροβας. Εξαιτίας αυτής του της δράσης ορισμένοι ιστορικοί τον συγκαταλέγουν μεταξύ των κλεφτών της περιοχής.
Η συμμετοχή και συνεισφορά του Γιαννάκη Γκρίτζαλη, κατά τα πρώτα χρόνια του αγώνα της παλιγγενεσίας, είναι γνωστές και ιστορικά τεκμηριωμένες. Αρκεί να σημειωθεί ο πρωταγωνιστικός του ρόλος στο Βαλτέτσι, την Άλωση της Τριπολιτσάς και τα Δερβενάκια που τον καθιέρωσαν ως οπλαρχηγό πρώτης γραμμής. Μετά την Άλωση της Τριπολιτσάς ονομάστηκε το 1823 χιλίαρχος σε ηλικία 32 ετών και ήταν ο νεότερος σε ηλικία χιλίαρχος μεταξύ των οπλαρχηγών του Αγώνα. Τον βαθμό αυτό τον πήρε στο πεδίο της μάχης και όχι με άλλα κριτήρια όπως δινόταν στη συνέχεια οι βαθμοί και κυρίως κατά τον εμφύλιο του 1825.
Ο Γιαννάκης όπως και ο Μητροπέτροβας υπήρξαν άξιοι και πιστοί φίλοι του Κολοκοτρώνη και για τον λόγο αυτό φυλακίστηκαν μαζί του, κατά τον εμφύλιο πόλεμο του 1825, στο μοναστήρι του Προφήτη Ηλία στην Ύδρα, από την Κυβέρνηση Κουντουριώτη, Κωλέττη και λοιπών. Η φυλάκιση τους, όπως είναι πλέον ιστορικά αποδεδειγμένο και απ’ όλους αποδεκτό, αποτέλεσε την ευκαιρία και αφορμή της απόβασης του Ιμπραήμ στην Πελοπόννησο, με όλα τα γνωστά και οδυνηρά επακόλουθα.
Αποφυλακισθέντες, στα τέλη Μαΐου, επειδή ο λαός ζητούσε τους φυσικούς ηγέτες και χωρίς καμία πικρία ή μνησικακία ανέλαβαν πάλι τη γνωστή αγωνιστική τους δράση, συγκινώντας το φιλελληνικό κίνημα και τα ανακτοβούλια της Ευρώπης, επειδή έδειξαν ότι οι Έλληνες πράγματι επιθυμούν και αξίζουν την ελευθερία τους.
Η αγνή και άδολη αυτή συμπεριφορά του Γιαννάκη Γκρίτζαλη και του Μητροπέτροβα, όπως και ο πρωταγωνιστικός τους ρόλους στους αγώνες κατά του Ιμπραήμ, αποτέλεσαν παραδείγματα ηρωισμού και πατριωτισμού μεταξύ των μαχόμενων Ελλήνων και κυρίως μεταξύ των συμπατριωτών τους. Γι’ αυτό και η Μεσσηνία είναι από τις λίγες περιοχές που δεν εμφανίστηκε το θλιβερό φαινόμενο των «προσκυνημένων».
Μετά το Ναυαρίνο, ένα άλλο οδυνηρό και καθοριστικό, για την μετέπειτα ιστορία του τόπου, γεγονός υπήρξε, η δολοφονία του Καποδίστρια.
Η έλευση του Όθωνα, σε ηλικία μόλις 18 ετών και η επιτροπεία του από τους αντιβασιλείς δρομολόγησαν για τη χώρα καινούρια δεδομένα και αποτελούν θλιβερές σελίδες της νεότερης ιστορίας. Και μόνο το γεγονός της καταδίκης σε θάνατο παρ’ ολίγον εκτέλεσης των Κολοκοτρώνη και Πλαπούτα αρκεί να αποδείξει τον τρόπο διακυβέρνησης της χώρας αυτή την εποχή. Εάν εκτελείτο ο Κολοκοτρώνης η Πατρίδα μας θα κουβαλούσε στους αιώνες το στίγμα της ντροπής και της αχαριστίας.
Μπροστά σε αυτή την κατάσταση και με τους Κολοκοτρώνη και Πλαπούτα φυλακή, αγωνιστές όπως Γκρίτζαλης και Μητροπέτροβας, δεν μπορούσαν να μένουν απαθείς θεατές. Γι’ αυτό και τέθηκαν επικεφαλής της γνωστής Μεσσηνιακής Επανάστασης του 1834, η οποία, λόγω και των αιτημάτων φορολογικού και θεσμικού χαρακτήρα που περιλαμβάνονταν στις προκηρύξεις τους θεωρείται ως η πρώτη κοινωνική Επανάσταση στη νεότερη ελληνική ιστορία.
Ας σημειωθεί ότι μεταξύ των αιτημάτων, πέραν της αποφυλάκισης των Κολοκοτρώνη και Πλαπούτα, περιλαμβάνεται για πρώτη φορά και εκχώρηση Συντάγματος. Η συμμετοχή δε σ’ αυτήν και η φυλάκιση του Δημητρίου Καλλέργη, θεωρείται από πολλούς ιστορικούς, μεταξύ των οποίων και ο Γεώργιος Ρούσσος ως προπομπός της επανάστασης του 1843. Για πολλούς όμως είναι άγνωστο το πότε και από ποιους ζητήθηκε για πρώτη φορά εκχώρηση Συντάγματος.
Ο Γιαννάκης Γκρίτζαλης, ο σημαντικότερος αρχηγός της Μεσσηνιακής επανάστασης, φέρεται να αρνείται την ανάμειξη των φυλακισμένων στρατηγών Κολοκοτρώνη και Πλαπούτα στην εξέγερση και επικαλείται ως λόγο για τον ξεσηκωμό των χωρικών την αβάσταχτη φορολογία.
Στις 29 Ιουλίου 1834 τέσσερα οργανωμένα κινήματα σε τέσσερα διαφορετικά σημεία της Μεσσηνίας και της Αρκαδίας έλαβαν χώρα, ταυτόχρονα.
Επικεφαλής του πρώτου ήταν ο Γιαννάκης Γκρίτζαλης, ο οποίος είχε συγκεντρώσει από τα χωριά Σουλιμά και ΨάριΤριφυλίας 200 πολεμιστές και με αυτούς μπήκε αθόρυβα, τα μεσάνυχτα, στην Κυπαρισσία. Οι επαναστάτες κρύφτηκαν την νύχτα εκείνη στα σπίτια διάφορων Ναπαίων που ήταν μυημένοι στην συνωμοσία και το πρωί της επομένης ημέρας συνέλαβαν πρώτα τον νομάρχη Δ. Χρηστίδη και τον μοίραρχο Κυπαρισσίας Αντώνη Μαυρομιχάλη, κατέλυσαν όλες τις αρχές και κατόπιν διακήρυξαν στο λαό της πόλης τους επαναστατικούς σκοπούς των.
Ο Γκρίτζαλης διακήρυξε ότι το κίνημα απέβλεπε στην κατάργηση της Αντιβασιλείας και την άμεση ανάληψη της βασιλικής εξουσίας από τον Όθωνα. Δήλωσε ακόμη ότι η επανάσταση είχε σκοπό να εμποδίσει την υπονόμευση της Ορθοδόξου Εκκλησίας από τους αλλόθρησκους αντιβασιλείς και διέδωσε συνάμα ότι το κίνημα είχε προεξοφλήσει τη συγκατάθεση και τη βοήθεια της Ρωσίας. Τέλος για να επιτύχει και τη σύμπραξη του αγροτικού κόσμου, υποστήριξε ότι ένα άλλο κίνητρο της εξέγερσης ήταν η καταθλιπτική φορολογία που είχε επιβληθεί στους γεωργούς και οι ληστρικές μέθοδοι με τις οποίες εισπράττονταν οι φόροι από τους ενοικιαστές των, όλους ευνοουμένους του καθεστώτος.
Τα ποικίλα αυτά συνθήματα, παρότρυναν τον λαό της Κυπαρισσίας, ο οποίος εκδηλώθηκε υπέρ των επαναστατών και ο Γκρίτζαλης συγκέντρωσε 300-400 οπλοφόρους, κινήθηκε προς τις γύρω περιοχές για να ξεσηκώσει κι άλλες κωμοπόλεις και χωριά. Τον ακολουθούσαν και πολλοί χωρικού οπλισμένοι μόνο με μαχαίρια, δρεπάνια, τσουγκράνες και ραβδιά. Το κίνημα έπαιρνε έκταση και αποκτούσε λαϊκή υποστήριξη.
Την ίδια μέρα, στη Γαράτζα, ο περίφημος οπλαρχηγός και πεθερός του Γιαννάκη Γκρίτζαλη Μητροπέτροβας, κήρυξε επανάσταση με τα ίδια συνθήματα. Το τρίτο κίνημα εκδηλώθηκε, πάντα την ίδια ημέρα, στην Παλούμπα Μεσσηνίας (Αρκαδίας), από τους Κόλια και Μήτρο Πλαπούτα, ανηψιούς του εγκάθειρκτου στρατηγού Πλαπούτα. Μια στάση εκδηλώθηκε από τον οπαρχηγόΑναστάσηΤζαμαλή, στα Ασλάναγα Μεσσηνίας (σημερινό Άρι), ο οποίος ενώθηκε με τον Μητροπέτροβα και από κοινού χτύπησαν τις κυβερνητικές δυνάμεις που υπεράσπιζαν το Νησί της Καλαμάτας. Μια Πέμπτη εξέγερση σημειώθηκε στο Δερμπούνι Αρκαδίας. Εκεί οι επαναστάτες συνάντησαν ισχυρές κυβερνητικές δυνάμεις που ήσαν υπό τις διαταγές του μοιράρχου Φλέσσα, αδελφού του Παπαφλέσσα. Στην αψιμαχία που δόθηκε επικράτησαν οι κυβερνητικοί, στο μεταξύ όμως έφτασε ο Γκρίτζαλης με το ισχυρό του σώμα, και τότε οι οπλοφόροι του Φλέσσα προσχώρησαν όλοι στους επαναστάτες, εκτός του αδελφού του Παπαφλέσσα που ξέφυγε και κατέφυγε καταδιωκόμενος στην Μεγαλόπολη. Ο Γκρίτζαλης βάδισε κατά της Μεγαλόπολης, αποφασισμένος να δώσει αποφασιστική μάχη. Αλλά οι Βαυαροί, που υπεράσπιζαν την πόλη με δύο λόχους και απόσπασμα ιππικού, εγκατέλειψαν αμαχητί και η πόλη καταλήφθηκε από τον Γιαννάκη Γκρίτζαλη στις 4 Αυγούστου.
Η επανάσταση απλωνόταν, επικρατούσε. Μέσα σε μια εβδομάδα οι στασιαστές είχαν υπό τον έλεγχό τους ολόκληρη σχεδόν την Μεσσηνία και την Αρκαδία. Τα κυβερνητικά στρατεύματα και οι αρχές έφευγαν από παντού και στην έδρα της αντιβασιλείας επικρατούσε ήδη ταραχή μεγάλη και αμηχανία.
Για την καταστολή της ανταρσίας διατέθηκαν ισχυρότατες δυνάμεις, με επικεφαλής τον Αρχιστράτηγο Σμαλτς. Ο Κωλέττης επιστράτευσε και τον ονομαστό οπλαρχηγό Γαρδικιώτη Γρίβα, καθώς και τον ΠελοποννήσιοαρχιπρόκριτοΚανέλλο Δεληγιάννη, ο οποίος, για την περίσταση ονομάστηκε συνταγματάρχης. Επίσης εστάλησαν κατά των επαναστατών οι Μανιάτες οπλαρχηγοί Κατσάκος Μαυρομιχάλης, Τζουσιάκος, Γιατράκος και άλλοι, βαυαρικά και ελληνικά στρατεύματα - από Ρουμελιώτες και Μανιάτες ιδίως - έλαβαν μέρος στην εκστρατεία. Χωρίστηκαν σε δύο φάλαγγες. Η μία υπό τον Κατσάκο, με δύο χιλιάδες πολεμιστές πολεμιστές, εβάδισε κατά των επαναστατών της Μεσσηνίας, επικεφαλής των οποίων ήταν ο Μητροπέτροβας και ο Τζαμαλής. Κατά τη μάχη που δόθηκε επικράτησαν πλήρως τα κυβερνητικά στρατεύματα. Οι επαναστάτες διαλύθηκαν και ασύντακτοιδιεσκορπίστηκαν στα γύρω χωριά και ο Τζαμαλήςσυνελήφθηκε και ο Μητροπέτροβας παραδόθηκε.
Το δεύτερο κυβερνητικό σώμα υπό τον Χατζηχρήστο και τον Γαρδικιώτη Γρίβα κινήθηκε κατά των επαναστατών της Αρκαδίας, επικεφαλής των οποίων ήταν ο Γιαννάκης Γκρίτζαλης, οι αδελφοί Πλαπούτα και ο Ζερμπίνης. Στο χωριό Σούλου, κοντά στην Μεγαλόπολη, συγκρούστηκαν τα δύο στρατεύματα, όπου κι εδώ επικράτησαν οι κυβερνητικοί. Σκοτώθηκαν 50 επαναστάτες και ισάριθμοι κυβερνητικοί. Τελικά οι επαναστάτες υποχώρησαν και διαλύθηκαν. Ο Γκρίτζαλης, με 300, εξακολουθούσε τον αγώνα, καταδιωκόμενος όμως από τόπο σε τόπο. Τελικά παραδόθηκε στον Γρίβα κι αργότερα παραδόθηκε και ο ανιψιός του Κολοκοτρώνη Ζερμπίνης, συνελήφθηκαν και οι αδελφοί Πλαπούτα. Η επανάσταση είχε κατασταλεί και ύστερα ακολούθησαν οι δίκες των αρχηγών της στάσης.
Έκτακτο στρατοδικείο με πρόεδρο τον Άγγλο Θωμά Γκόρντον και μέλη τον συνταγματάρχη Π. Γιατράκο, τον αντισυνταγματάρχη Σπυρομήλιο και τους δικαστές Φ. Φραγκούλη και Αν. Λόντο συγκροτήθηκε, με έδρα την Κυπαρισσία, όπου είχε εκραγεί η ανταρσία. Εισαγγελέας ορίστηκε ο Δ. Σούτσος, ο γαμπρός δηλαδή του περιλάλητου υπουργού Σχινά, και ένας από τους δικαστές που είχαν καταδικάσει σε θάνατο τον Κολοκοτρώνη και τον Πλαπούτα. Εδώ πρέπει να σημειωθεί ότι ο Σπυρομήλιος που ήταν τώρα «στρατοδίκης» είχε συλληφθεί πριν ένα χρόνο μαζί με τον Κολοκοτρώνη, ως συνένοχός του στην υποτιθέμενη συνωμοσία. Είχε μείνει στην φυλακή εννέα μήνες, αλλά τελικά τον αποφυλάκισε ο Κωλέττης για να τον ορίσει τώρα δικαστή των άλλοτε ομοφρόνων του.
Πρώτος δικάστηκε ο Γκρίτζαλης «ο γενναιότερος και δραστηριότερος των κορυφαίων της Πελοποννησιακής ανταρσίας». Ο Γκρίτζαλης, ο οποίος ανέλαβε θαρραλέα όλες τις ευθύνες της ανταρσίας, καταδικάστηκε σε θάνατο. Δύο ώρες μετά την καταδίκη του, εκτελέστηκε με τουφεκισμό στις 19-9-1834. Αρνήθηκε να του δέσουν τα μάτια και φώναξε μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα: «Αδέλφια, άδικα πεθαίνω. Γύρεψα τα δίκια των Ελλήνων».Το στρατοδικείο καταδίκασε επίσης σε θάνατο τον Μητροπέτροβα και τον Τζαμαλή. Μόνον η ποινή του Μητροπέτροβα δεν εκτελέστηκε «ως υπέργηρου και αγωνισθέντος υπέρ πατρίδος» και μετατράπηκε σε ισόβια φυλάκιση.
Στη γυναίκα του Γιαννάκη Γκρίτζαλη δεν επέτρεψαν να πάρει το σώμα του νεκρού ήρωα, από φόβο μήπως κατά την ταφή προκληθούν μεγαλύτερες ταραχές. Η τραγική γυναίκα μάζεψε τα μυαλά του νεκρού άντρα της, που είχε πυροβοληθεί στο κεφάλι και στη συνέχεια κέρασε, σύμφωνα με το έθιμο, το εκτελεστικό απόσπασμα.
Ο Όθων μαθαίνοντας αργότερα την αλήθεια, αναγνώρισε το λάθος του και έστειλε στο Πάνω Ψάρι, στην γενέτειρα του ήρωα μια καμπάνα για το καμπαναριό της εκκλησίας που αναγράφεται "Όθων Βασιλεύς των Ελλήνων". Η εκκλησία αυτή έχει φτιαχτεί από τους Ψαραίους, τον αδελφό του Γιαννάκη, Δημήτρη και το γιο του Γιαννάκη το Δημήτρη. Η εκκλησία είναι αφιερωμένη στον Άγιο Δημήτριο και υπάρχει και σήμερα, στο προαύλιο της οποίας κάθε χρόνο το Σεπτέμβριο, τελούνται εκδηλώσεις μνήμης για την Μεσσηνιακή Επανάσταση και κατάθεση στεφάνων στο σπίτι του Ήρωά μας.
Προτομές του Γιαννάκη Γκρίτζαλη υπάρχουν στο Ψάρι, στην Κυπαρισσία όπου και εκτελέστηκε και στο Πολεμικό Μουσείο Αθηνών.
Η συμβολή του Γιαννάκη Γκρίτζαλη στον αγώνα της απελευθέρωσης είναι μεγάλη, ωστόσο το όνομά του δεν έχει πάρει στην ιστορία τη θέση που του αξίζει (όσον αφορά τη διδασκόμενη στα σχολεία ιστορία), γιατί: α) η Μεσσηνιακή Επανάσταση, που επιστέγασε και σηματοδότησε τη δράση και τους αγώνες του Γκρίτζαλη, συνοδεύτηκε από ανθρωποθυσίες, τόσο του ιδίου όσο και του Αναστάση Τζαμαλή. Θα έπρεπε επομένως κάποιοι να απολογηθούν ή και να λογοδοτήσουν γι’ αυτές τις ανθρωποθυσίες και για να αποφευχθεί κάτι τέτοιο, «θάφτηκε» ιστορικά το γεγονός και, κατ’ επέκταση, η γενικότερη προσφορά του Γκρίτζαλη.
β) τα κοινωνικά αιτήματα, έχουν διάρκεια στο χρόνο και παρουσιάζουν επανάληψη και ωφέλιμο είναι - από κάθε μορφής κρατούντες σ’ όλα τα μήκη και πλάτη της γης - να παραβλέπεται ή και να αποσιωπάται πλήρως η διεκδίκησή τους και κατ’ επέκταση, να υποβαθμίζονται οι πρωτοστατούντες διεκδικητές.
γ) ο Γιαννάκης Γκρίτζαλης, ήταν περισσότερο του δέοντος «άτακτος» αφού δεν φρόντισε να επωφεληθεί και να εξαργυρώσει τους αγώνες του με Εθνικές Γαίες (τα παλιά τσιφλίκια των Πασάδων), όπως έκαναν πολλοί άλλοι οπλαρχηγοί. Και οι «άτακτοι», όπως κι όσοι ενοχλούν, καλόν είναι να …φρονηματίζονται, προς παραδειγματισμό, ή και να εξοντώνονται. Ας σημειωθεί ότι ο Γιαννάκης Γκρίτζαλης, είναι ο πρώτος Έλληνας που καταδικάστηκε σε θάνατο, με συνοπτικές διαδικασίες, από έκτακτο στρατοδικείο και εκτελέστηκε. Μια ακόμη θλιβερή πρωτιά του ανδρός.
δ) ως γνωστό η ιστορία γράφεται από τους νικητές κι ο Γκρίτζαλης, με βάση «το τελευταίο εκβάν» καταχωρήθηκε στην κατηγορία των ηττημένων.
ε) όπως γράφει ο Εμμανουήλ Ροΐδης: «εις τούτον τον τόπον ουδεμία πράξις φιλοπατρίας δεν έμεινεν ατιμώρητος».Ο αγώνας του Γιαννάκη Γκρίτζαλη και των παλικαριών του δίνει το δίδαγμα σε όλους μας και ειδικά στη νέα γενιά ότι η θυσία αποτελεί επιταγή των γενναίων και πως η ήττα ορισμένες φορές αποτελεί ηθική νίκη και ορισμένοι άνθρωποι πεθαίνουν για να ξαναγεννηθούν. Επίσης η ελευθερία δεν έρχεται μόνη της αλλά κατακτιέται με αγώνες, αίμα, με αρετή και τόλμη. Ο Γκρίτζαλης υπήρξε γέννημα μιας αλυσίδας ιστορικών και κοινωνικών γεγονότων και θύμα μιας αλυσίδας προσωπικών και πολιτικών σκοπιμοτήτων. Τέλος ο Γιαννάκης Γκρίτζαλης και ο Μητροπέτροβας δεν ήταν επαναστάτες χωρίς αιτία, γιατί σύμφωνα με την παρακαταθήκη που μας άφησε η αρχαιοελληνική γραμματεία: «Αισχρόν εστί σιγάν της Ελλάδος πάσης αδικουμένης».
Ο λαός μας για τον Γιαννάκη Γκρίτζαλη, τον ήρωά του, έπλασε τραγούδι, το οποίο τραγουδάει ο Σουλιμαίος τραγουδιστής Λεωνίδας Παπακώστας.
Σημ: Ευχαριστώ τον Γιαννάκη Γκρίτζαλη, απόγονο του μεγάλου αγωνιστή Γιαννάκη Γκρίτζαλη για το υλικό που μου διέθεσε.
Υπηρέτησε κατά καιρούς σε νευραλγικές υπηρεσίας της Αστυνομίας, σε κεντρικά τμήματα και παραρτήματα ασφαλείας, στη Γενική Ασφάλεια Αθηνών όπου σημείωσε εξαιρετικές επιτυχίες, ως προϊστάμενος στα εμπιστευτικά τμήματα Αστυνομικής Δ/νσης Αθηνών και Αρχηγείου Αστυνομίας Πόλεων, ως καθηγητής της σχολής Υπαστυνόμων, ως διοικητής Μηχανοκινήτου και ως Δ/ντής της Δ/νσης Πειραιώς.
Η εφημερίδα «Ακρόπολις» έγραφε: «Η ανάθεσις της Αστυνομικής Δ/νσης Πειραιώς εις τον Θεοχαρόπουλον Παύλον, διακεκριμένον Αξ/κόν, εγγυάται την καλυτέραν αστυνόμευσιν της κοσμοβριθούς πόλεως, με την κοσμοπολίτικην κίνησιν και τα τόσα άλλα προβλήματα, τα οποία προκύπτουν από την κοσμογονικήν της ανασυγκρότησιν. Υπό τας βεβαίας λοιπόν αυτάς προβλέψεις τον συγχαίρει και εύχεται ευόδωσιν του έργου του».
Υπηρέτησε κατά καιρούς σε νευραλγικές υπηρεσίας της Αστυνομίας, σε κεντρικά τμήματα και παραρτήματα ασφαλείας, στη Γενική Ασφάλεια Αθηνών όπου σημείωσε εξαιρετικές επιτυχίες, ως προϊστάμενος στα εμπιστευτικά τμήματα Αστυνομικής Δ/νσης Αθηνών και Αρχηγείου Αστυνομίας Πόλεων, ως καθηγητής της σχολής Υπαστυνόμων, ως διοικητής Μηχανοκινήτου και ως Δ/ντής της Δ/νσης Πειραιώς.
Η εφημερίδα «Ακρόπολις» έγραφε: «Η ανάθεσις της Αστυνομικής Δ/νσης Πειραιώς εις τον Θεοχαρόπουλον Παύλον, διακεκριμένον Αξ/κόν, εγγυάται την καλυτέραν αστυνόμευσιν της κοσμοβριθούς πόλεως, με την κοσμοπολίτικην κίνησιν και τα τόσα άλλα προβλήματα, τα οποία προκύπτουν από την κοσμογονικήν της ανασυγκρότησιν. Υπό τας βεβαίας λοιπόν αυτάς προβλέψεις τον συγχαίρει και εύχεται ευόδωσιν του έργου του».
